हरेक बर्ष सरकाले बजेट ल्याउने गरेको छ । स्थानीय सरकार प्रदेश सरकार र संघीय सरकारले बजेट ल्याउने गरेका छन । यस वर्ष पनि बजेट ल्याउने तयारी तिनै तहका सरकारले गरी रहेका छन । प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरू बजेटका लागी संघीय राजधानी काठमाडौं धाइरहेका छन ।
सबै प्रदेशले आवश्यकता अनुसार पर्याप्त बजेटको माग गर्नु स्वभाविक पनि हो । तर सरकारहरूले पाएको बजेट समेत खर्च गर्न नसकेको अब्शथा छ । छुट्ट्याइएको बजेट समेत खर्च गर्न नसकेको अबश्थामा बजेट माग्नुको अर्थ रहदैन ।
बरु बजेटलाई कसरी कार्यान्वयन गर्ने भन्ने तर्फ धयान जान जरुरी छ । संघीयताको मूल मर्म स्रोत, साधन र निर्णयको अधिकार भएकाले संघले पनि त्यो अधिकारको पूत्याभूती गराउन जरुरी छ । संघीय सरकारका कारण बजेट खर्च गर्न सकिएन भन्ने अबश्थाको अन्त्य गरिनु पर्दछ ।
विकास आयोजनाहरू समयमै सुरु नहुने, योजना छनौट राजनीतिक प्रभावमा हुने र प्रशासनिक ढिलासुस्तीका कारण पाएको बजेट समेत कार्यान्वयन नभएको अबश्था छ । पाएको बजेटलाई प्रभावकारी रूपमा खर्च गर्ने रणनीति बनाउन जरुरी छ ।
प्रदेशमा साना टुक्रे योजना हु“दा समयमै कार्यान्वयन नभएको अबश्था छ । सरकारले योजना बनाउ“दा योजना निर्माण देखि कार्यान्वयन, अनुगमन र मूल्यांकन सम्मको संयन्त्र बनाएर कार्यान्वयन गर्न आवश्यक छ ।
क्षमता अभाव, कर्मचारी व्यवस्थापनको कमजोरी, पारदर्शिता अभाव र स्थानीय निकायस“गको समन्वयको कमी हुन दिनु हुदैन । कति खर्च गरियो र कस्तो परिणाम आयो भन्ने कुरालाई ध्यान दिन आवश्यक छ ।
नीति कार्यक्रम तथा बजेटको तयारीकै बेला कार्यान्वयनको पक्षलाई बलीयो बनाएर लैजान जरुरी छ । बजेट कार्यान्वयनमा ध्यान दिन जरुरी छ ।
