साउन २८ धनगढी । कैलालीको गौरीगंगा नगरपालीका वडा नम्बर ३ झिलमा दलित र महिलाहरुको मानव अधिकार प्रवर्धनमा धार्मिक तथा सामाजिक अभियन्ताहरूको भूमिका विषयक अन्र्तक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ ।
बुधबार दलित महिला संघ (ँभ्म्इ) कैलालीले आयोजना गरेको दलित र महिलाहरुको मानव अधिकार प्रवर्धनमा धार्मिक तथा सामाजिक अभियन्ताहरूको भूमिका विषयक अन्र्तक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो ।
“समग्र विकासको अवरोध, जातीय तथा लैङ्गिक विभेद“ भन्ने मुल नारका साथ दलित र महिलाहरुको मानव अधिकार प्रवर्धनका लागी धार्मीक तथा सामाजिक अभियन्ताहरुसंग अन्र्तक्रिया गरिएको हो ।
दलित महिला संघ (ँभ्म्इ) कैलालीका कार्यक्रम संयोजक विनोद घिमीरेले महिलाहरुले खेप्नु परेको विभिन्न हिंसाका बारेमा आफ्नो प्रस्तुती राखेका थिए । लैङगीक विभेद र जातीय विभेद हटाउन सरकारले ठुलो लगानी गरेको भए पनि प्रतिफ आउन नसकेको उनले बताए ।
लैङगीक विभेद र जातीय विभेद हटन नसकेकाले दिगो विकासका लक्षयहरुमा समेत असर परिरहेका उनले बताए । नेपालले १८ वटा अन्र्तराष्ट्रिय महासन्धीहरुमा हस्ताक्षर गरेको बताउदै उनले दिगो विकासको लक्षय प्राप्त गर्न सबैखाले हिंसा र विभेदको अन्त्य गरिनु पर्ने बताए ।
नेपालमा सबै भन्दा बढी एक बर्षमा देशभरी घरेलु हिंसाका १९ हजार ६ सय ९१ वटा उजुरी परेको बताए । जसमा १ हजार ९ सय ८३ जना दलित महिलाहरुले उजुरी दर्ता गराएको जानकारी गराए ।
त्यसैगरी बलात्कारका १ हजार ८६ वटा उजुरी मध्ये १ यि ७६ जना दलित महिलाहरुले बलात्कारको उजुरी दिएको जानकारी गराए । यसरी हिंसा बढ्दै गएकाले धार्मीक तथा सामाजिक अभियन्ता सचेत भएर यसको न्यूनीकरणका लागी लाग्नु पर्ने बताए ।
कार्यक्रमका सहहभागी ज्योतीष खगेन्द्रराज जोशीले जन्मदा सबै शुद्र भएर जन्मीएको बताउदै काही सानो ठुलो नभएको बताए । मुखबाट ब्राहमण, पाखुरीबाट क्षेत्री, पेटबाट बैशय र खुट्टाबाट शुद्र जन्मीएको कुरा पाखण्डी तर्क भएको बताए । उनले मानव सबै समान भएको बताउदै कोही सानो ठुलो नभएको बताए ।
त्यसैगरी महिनाबारीका विषयमा बोल्दै उनले महिनाबारी हुनुले महिला बच्चा जन्माउन योग्य भएको प्रमाण भएको बताए । रजश्वला भएकी महिलालाई पनि विभेद गर्न नहुने बताउदै उनले रजश्वला शुद्धीकरणको प्रकृया भएको बताए ।
बाल्मीकी श्रषी पनि दलित भएको बताउदै उनले कर्मले मान्छे उच निच हुने बताए । जातीय विभेद र लैङगीक हिंसा विरुद्ध चर्को भाषण गर्नेहरुले ब्याबहारमा लागु गर्नु पर्ने उनले बताए ।
मान्छेलाई छुन नपाउँदाको पीडा कोरानाको समयले देखाई सकेको बताउदै उनले सदीयौ बर्ष देखि दलित भनेर विभेदको शिकार हुदै आएका दलित समुदायको पीडा सबैले बुझ्नु पर्ने बताए । त्यसैगरी अभियन्ता तारा नेपालीले धर्म संस्कारले उत्पादन गरेका पाखन्डी सोचहरुलाई बदल्नु पर्ने बताए ।
चेतना सबै भन्दा ठुलो कुरा भएको बताउदै उनले चेतनालाई चैतन्यमा परिणत गर्न सके मात्र मानवता देखिने बताए । मस्तिष्कमा जीवनको ज्ञान हुन जरुरु िभएको बताउदै उनले धर्मका नाराले नभई भेगाईका कथाब्यथाहरुले मानव जीवनमा उर्जा थपेर सबैलाई मानव बनाउने चेतनाको विकास हुन जरुरी भएको बताए ।
त्यसैगरी कैले टमट्टाले आफु सचेत भए कसैले विभेद गर्न नसक्ने बताउदै सबैलाई सचेत गराउन जरुरी भएको बताए । महिला पुरुष बराबरी भएको बताउदै उनले जातीय विभेद र छाउपडी प्रथा मान्नु नहुने बताए । कार्यक्रमका प्रमुख अथिती गौरीगंगा नगरपालीका वडा नम्बर ३ का वडा सदस्य धनीराम आचार्यले जातीय विभेद र लैङ्गिक हिंसा चरम उत्कर्षमा रहेको बताए ।
जातीय विभेद विरुद्ध अभियान चलाउनु पर्छ भनेर आफुले संघर्ष गर्दै आएको बताउदै उनले दलित भित्रको विभेदलाई पहिले हटाउनु पर्ने बताए । जातीय विभेद विरुद्धका आन्दोलनहरुमा सधै आफ्नो ऐक्यबद्धता रहने बताउदै उनले बाहुनको छोरो भएर पनि खराव संस्कृतीको विरोध गर्दै आएको बताए ।
उनले आफुले ब्रतबन्धमा पनि कपाल नखौरेको बताउदै जनै पनि नलगाएको बताए । ब्रत बसेको अबश्थामा श्रीमतीले खुट्टा धोएर पानी खाने परम्पराको समेत आफु विरोधी भएको उनले बताए ।
कार्यक्रमका सभापती,दलित महिला संघ कैलालीका अध्यक्ष तथा केन्द्रिय सदस्य सविना सुनारले धनगढी उपमहानगरपालीका र गौरीगंगा नगरपालीकामा समुह बनाएर छलफल गरेर स्थानीइ तहसंग सम्न्वय सहकार्य गरेर संस्थाले चेतनाको स्तर बढाउने काम गर्दै आएको बताईन ।
सबैखाले विभेदको अन्त्यका लागी चेतनाको स्तर बढाउनु पर्ने बताउदै उनले कुरामात्र गर्ने ब्यावहारमा लागु नगर्ने संस्कारलाई बदल्नु पर्ने बताईन । माान्छेको सोच अहिले पनि परिबर्तन हुन नसकेको बताउदै उनले लैङगीक हिंसा र जातीय विभेदको जड पुरातन सोच भएको बताईन ।
दलित जात नभई समुदाय भएको बताउदै उनले जातीय विभेद विरुद्ध । लैङगीक हिंसा विरुद्ध सबैले आवाज उठाउनु पर्ने बताईन । कार्यक्रमको सञ्चालन संस्थाकी सामाजीक परिचालिका पशुपती शाहले गरेकी थिईन ।
ः
