चैत्र २३ धनगढी । बिसु पर्व नजिकिएसँगै सुदूरपश्चिम प्रदेशमा चहलपहल बढेको छ । घर लिपपोत देखि रोजगारी, शिक्षा लगायत प्रयोजनका लागि बाहिर रहेकाहरू घर फर्कन थालेपछि चहलपहल बढेको हो ।
सुदूरपश्चिम प्रदेश बासीले बिसु पर्वलाई धुमधामसँग मनाउने गरेकाले बिसु आउनु पूर्व नै घर रातो माटो र कमेरो माटोले लिपपोत गर्न थालेका छन ।
नयाँ वर्ष आउनु भन्दा पहिले घर लिपपोत गरेमा वर्षभरी सुख, शान्ति र समृद्धि कायम हुन्छ भन्ने जनविश्वास रहेकाले घरलाई लिपपोत गर्ने गरिएको हो । चैत सुरु भए देखि घर लिप्ने र पोत्ने काम गरिन्छ । बैतडीको पाटन नगरपालिका वडा नम्बर–१० का सीता भट्टले तीन घण्टा हिँडेर कमेरो र रातोमाटो ल्याइ घर लिपेको बताईन ।
पछिल्लो समयमा घर निर्माणमा सिमेन्टको प्रयोग बढ्न थालेपछि कमेरो र रातोमाटोको प्रयोग पनि घट्दै गएको उनले बताईन । चैत सुरु भएपछि घर लिपपोत गर्नका लागि धेरै टाढासम्म कमेरो र रातोमाटो लिन जाने गरेको पाटन नगरपालीका वडा नम्बर–८ का लक्ष्मी भट्टले बताईन । बडादसैँका बेलामा खासै लिपपोत नगर्ने बताउदै उनले चैते दशैमा लिप्नुपर्ने बताईन ।
कमेरोले घरको माथिल्लो भाग र रातोमाटोले घरको तल्लो भागमा लिप्ने पोत्ने चलन रहेको उनले बताईन । धेरैजसोले पुराना घरमा लगाएको माटो उप्काएर सिमेन्ट लगाएको बताउदै उनले अहिले लिपपोत गर्ने चलन कम भएको बताईन । नयाँ वर्ष तथा बिसु पर्वमा भारत गएकाहरू घर फर्किने चलन भएको बताउदै उनले उनीहरूको आगमनले गाउँमा चहलपहल पनि बढेको बताईन ।
बिसु पर्वको अवसरमा बिहे गरेर गएका छोरी चेली समेत माइत जाने चलन भएको बताउदै उनले बिसु तिहारकै दिन कुलदेवताको पूजा गरी ‘गतानी डुब्का’ खाने चलन रहेको बताईन । बिसु पर्वका अवसरमा सुदूरपश्चिमका डोटी, दार्चुला, अछाम, डडेलधुरा, बझाङ, बाजुरा, बैतडी, कैलाली र कञ्चनपुर जिल्लामा बसोबास गर्दै आएका पहाडी समुदायले सिस्नु लगाउने प्रचलन पनि रहेको छ ।
