अपराध दिन दिनै बढ्दै गएको अबश्थमा बालबालीकाहरु पनि अपराधमा सम्लग्न हुने गरेका घटनाहरु बढ्दै जान थालेका छन । त्यसत अपराधमा सम्लग्न बालबालीकाहरुलाई सुधार गृहमा राख्नु पर्ने भए पनि सुधार गृह प्रयाप्त मात्रामा नहुदा १८ वर्षमुनिका बालबालिकालाई राख्न समस्या हुने गरेको छ ।
सुदूरपश्च्मि प्रदेशको डोटी स्थित एउटै बालगृहमा बालबालीका धेरै भएकाले अन्य स्थानमा पठाउनु पर्ने बाध्यता छ । भएको सुधार गृहलाई पनि ब्यबश्थीत बनाउन नसकिएको अबश्था छ । क्षमता भन्दा बढी बालबालीकाहरु राख्नु पर्ने अबश्था रहेको छ । बालबालिकाले अपराध गरेमा तिनलाई कारागारमा राखेर सजाय दिनुभन्दा सुधार गर्ने उदेश्यले बालसुधार गृहमा राखिने भए पनि उद्देश्य पुरा हुन नसकेको अबश्था छ ।
कारागारलार्ई पनि सुधारगृहका रुपमा लिन जरुरी छ । उमेर नपुग्दै आपराधिक क्रियाकलापमा संलग्न बालबालिकाहरुलाई झनै् सुधार गर्न जरुरी छ । त्यसैले पनि बालसुधार गृहलाई ब्याबश्थीत गर्न जरुरी छ । बालसुधार गृह सुधार गृह नभई यातना गृह नबनुन भनेर सर्तक रहन पनि जरुरी छ ।
पहिला बालसुधार गृहको सुधार आवश्यक छ । त्यस पछि त्यसमा राख्ने बालबालीकाको ुसुधार हुन जरुरी छ । बालसुधार गृहमा विरामी हुदा समयमै उपचार नपाउनु,उनीहरुलाई सिपमुलक तालीमहरुको ब्याबश्था नहुनु जस्ता कारणहरुले उनीहरुको मानसिकतामा सुधार आउन नसकेको देखिन्छ । बालसुधार गृहमा पारिबारिक बताबरण बनाउन जरुरी छ ।
सुधारको सुरुआत गर्न सक्ने गरी पर्याप्त ब्याबश्था गर्न जरुरी छ । खाय खा नखाय घिच भन्ने जस्ता ब्याबहारको अन्त्य गर्न जरुरी छ । क्षमता भन्दा बढी संख्यामा बालकहरू सुधार गृहमा राख्नु पर्दा झनै असहज हुने गरेको छ । शिक्षा र स्वास्थ्यको पनि उचीत ब्याबश्था गर्न जरुरी छ ।
उमेर पुगिसकेका व्यक्ति पनि बाल सुधार गृहमै राख्नु पर्ने अबश्थाले पनि समस्या हुने गरेको छ । सुधार गृहले मानसिकता नविगारी सुधार गर्न जरुरी छ । बालसुधार गृहको संख्या बढाएरमात्रै समस्या समाधान नहुने भएकाले बालबालिकाहरूलाई आपराधिक कार्यबाट जोगाउनेतिर समाज र राज्यले काम गर्नु जरुरी छ । सा“च्चिकै सुधार गर्ने गरी सुधार गृहहरूलाई विकास गर्न जरुरी छ ।
