हरेक बर्ष सुख्खा याम्मा डढेलो लाग्ने गरेको छ । डढेलो र आगलागीका कारण करोडौको नोक्सान हुने गरेको छ । जंगलमा डढेलो लाग्दा जडीबुटी बनस्पतीको नोक्सान हुने गरेको छ भने घरमा आगलागी हुँदा जनधनको क्षेती हुने गरेको छ । सुख्खा मौसममा कैलालीको चुरे पहाड लगायत थुप्रै वनमा डढेलो लाग्ने गरेको छ । यस बर्ष पनि सुख्खा मौसम सुरु भई सकेको छ । सामुदायिक वनका उपभोक्ताले अग्निरेखा बनाउने आगो नियन्त्रण गर्न सकिने खालका क्रियाकलापहरु समय छदै गर्न जरुरी छ । सुख्खा मौसममा तीब्र गतिमामा चल्ने हावाका कारण डढेलो नियन्त्रणमा गर्न मुस्किल हुने भएकाले समयमै सचेत हुन जरुरी छ ।
डढेलोका कारण बहुमूल्य सालका बिरुवा लगायत वन पैदावर नष्ट हुनुका साथै वन्यजन्तुको बासस्थानमा समेत गम्भीर असर पर्ने भएकाले विशेष सचेत रहन आवश्यक छ । आगो लागी हालेमा निभाउन प्रभावकारी योजना बनाउन जरुरी छ । डढेलो नियन्त्रणका लागि स्थान र भूबनौट अनुसार रणनीति बनाएर कार्यान्वयन गर्न जरूरी भए पनि त्यसो हुन नसक्दा समस्या हुने गरेको छ । चुरेको भू–बनौटले गर्दा स्थानीय साधनस्रोत र पुरानै प्रविधिले डढेलो नियन्त्रण गर्न नसकिएको अबश्था छ ।
गर्मीयाममा जताततै डढेलो फैलिएको र साधन स्रोतको अभावका बीच मानवीय जनशक्तिको प्रयोग गरी आगो नियन्त्रण गराउ“दा जोखिम पनि बढी हुने गरेको छ । गर्मीयाममा लाग्ने डढेलो नियन्त्रणका लागि योजना बनाएर जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरु गर्न जरुरी छ । कैलालीका झण्डै छ सय सामुदायिक वन मध्ये चुरे र मोहन्याल गाउ“पालिकामा मात्रै ७० वटा सामुदायिक वन रहेका छन । ती सबै बनहरु डढेलोबाट उम्कन नसकेको अबश्था छ । किसानको पाकेको गहु“बालीमा समेत आगलागी भएर सखाप भएका उदाहणहरु छन ।
आगलागी नियन्त्रण गर्नु भन्दा पनि आगलागी हुन नदिने गरी योजना बनाएर काम गर्नु आजको आवश्यकता भएकाले सम्बन्धीत निकायको ध्यान यस तर्फ जान जरुरी छ । बालीबालीकाको पहुचबाट आगजन्य बस्तुहरु टाढा राख्न, ज्वलनशिल बस्तुहरु जथाभावी नराख्न चेतनामूलक कार्यहरु गर्न जरुरी छ । आगलागी भई हाले पनि कसरी नियन्त्रण गर्ने, निभाउने भन्ने विषयमा जानकारी राख्न जरुरी छ । यस्ता जनचेतनामुखी कामहरु गरी बन डढेलो नियन्त्रण गरौ भन्ने चेतनाको विकास गर्न जरुरी छ । सुख्खा याम्मा आगलागीका घटनाहरु बढी हुने भएकाले आगलागी हुन नदिने गरी ब्याबश्था गर्न जरुरी छ । आगलागीबाट हुन सक्ने जनधन र प्राकृतीक सम्पदाहरुलाई बचाउन जरुरी छ । बन जंगल र जडीबुटीलाई आगलागीेबाट बचाउन जरुरी छ ।
