बैशाख १६ कञ्चनपुर । कञ्चनपुर कारागारमा क्षमता भन्दा बढी कैदीबन्दी रहेका छन् । २०२५ सालमा निर्माण भएको कञ्चनपुर कारागारमा १ सय ४० जना पुरुष र २० जना महिला कैदीबन्दी रहन सक्ने क्षमता भए पनि क्षमता भन्दा बढी कैदीबन्दी रहेका हुन । कारागार कार्यालयको दैनिक तथ्यांक अनुसार कारागारमा क्षमता भन्दा दोब्बर बढी ३ सय ५० जना कैदीबन्दी रहेका छन् ।
जसमध्ये ७ जना विदेशी कैदी र ५ जना विदेशी थुनुवा समेत गरी ३ सय ३६ जना पुरुष कैदीबन्दी रहेका छन् । त्यसैगरी १ जना विदेशी थुनुवा र १३ जना कैदी समेत गरी १४ जना महिला कैदीबन्दी रहेका छन् ।
कारागारको क्षमता भन्दा बढि कैदीबन्दीको चाप बढ्दै गएपछि उनीहरूबीच आपसी विवाद चर्केर विभिन्न समयमा समूहगत रूपमा झैझगडा र कुटपिटका घटना पनि हुन थालेका छन् । माघ महिनायता मात्रै कारागार भित्र कैदीबन्दी बीच दुईपटक आपसी विवाद चर्केर झडप र कुटपिटका घटना भएका छन् ।
पछिल्लो पटक चैत २४ गते भएको घटनामा ५ जना कैदीबन्दी घाइते भएका थिए । घाइते मध्ये ३ जनालाई जिल्ला बाहिर अन्य कारागारमा स्थानान्तरण गरिए पछि हाल कारागार भित्रको अवस्था सामान्य रहेको कारागार प्रशासनले जनाएको छ । कञ्चनपुर कारागार प्रमुख जेलर हेमन्ती साउदका अनुसार जेनजी आन्दोलनका क्रममा गत भदौ २४ गते २८ जना भारतीय सहित ४ सय ५७ जना कैदीबन्दी फरार भएका थिए ।
जस मध्ये १७ भारतीय सहित ९२ जना अझै सम्पर्कमा आएका छैनन् । जेलर साउदले हालका वर्षमा विविध प्रकारका आपराधिक घटनासँगै लागूऔषध सम्बन्धी कसुरका कैदीबन्दीको संख्या बढ्न थालेपछि कारागारको व्यवस्थापनसँगै सुरक्षा चुनौती पनि थपिएको बताइन् ।
कारागारमा लागूऔषधका कैदीबन्दीको उल्लेख्य उपस्थिति देखिन थालेको बताउदै उनले कारागारको वैशाख १४ गतेको कैदीबन्दी विवरण अनुसार कारागारमा रहेका ३ सय ५० जना कैदीबन्दी मध्ये १ सय २७ जना लागूऔषध सम्बद्ध रहेको बताईन । कारागारको भौतिक संरचना उस्ते भए पनि कैदीबन्दी भने थपिएको थपियै हुने गरेको बताउदै जेलर साउदले त्यसैमाथि लागूऔषध सम्बन्धी कैदीबन्दीको चाप बढ्न थालेपछि कैदीबन्दी व्यवस्थापनमा समस्या थपिएको बताईन ।
कारागार आफैंमा सुधारगृह पनि भएको बताउदै उनले लागूऔषध र अन्य अपराधका कैदीबन्दीलाई फरक व्यवहार हुने बताईन । लागूऔषध दुव्र्यसनका कैदीबन्दीलाई मेडिकल परामर्श र उपचारका लागि बेग्लै व्यावस्था आवश्यक रहेको बताईन । आफूले पहिलो पटक जेलर पदको जिम्मेवारी वहन गरिरहेको ३ महिना मात्रै भएको जानकारी गराउदै उनले लागूऔषध दुव्र्यसनी लगायतका अपराधमा संलग्नलाई कारागारमा थुन्ने काम मात्रै भएको र थुनिसकेपछि उनीहरूको अवस्था सुधारका लागि पहल हुन नसकेको बताईन ।
अपराधी आफैं दुव्र्यसनी पनि भएको अवस्थाका कैदीबन्दीलाई व्यवस्थापन गर्न समस्या हुने र विभिन्न समयमा कारागार भित्र हुने झगडा र कुटपिटको प्रमुख कारण लागूऔषधका कैदीबन्दीको उचित व्यवस्थापन हुन नसक्नु रहेको उनले बताइन् । जेलर साउदका अनुसार प्रत्येक प्रदेशमा लागूऔषधका कैदीबन्दी र थुनुवा राख्न सक्ने बेग्लै व्यवस्था हुनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ ।
‘यसबाहेक कारागारको वर्तमान क्षमता व्यवस्थित र आधुनिक रूपमा बिस्तार गरिनुपर्ने र कारागारलाई सुधारगृहका रूपमा विकसित गरिनु पर्ने देखिएको जेलर साउदले बताईन । कञ्चनपुर कारागारको भौतिक पूर्वाधार विस्तारका लागि गत वर्ष नै डीपीआर तयार भएको बताउदै उनले हालसम्म थप निर्माण कार्य सुरु हुन नसकेको बताईन ।
