नेपाल कृषी प्रधान देश हो । तर पनि कृषीमा सम्लग्न किसानहरुले अझै राज्यबाट पाउनु पर्ने सेवा सुविधा पाउन सकेका छैनन । राज्यले किसानलाई उपेक्षा गरेकै कारण आज नेपालमा खाद्यसंकट उत्पन्न हुने क्षेत्रहरु पनि बढ्दै गएका छन ।
कृषीलाई विशेष ध्यान दिनु पर्छ, प्रबीधि भित्र्याउनु पर्छ भन्ने उदेश्यले सरकारले हरेक बर्ष असार १५ मा राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाई माहेत्सव मनाउने गरेको छ । यस बर्ष पनि देशभर २२ अँै राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाई महोत्सव मनाईएको छ । धानबालीमा सघनता, खाद्य सुरक्षा र आत्म निर्भरता भन्ने मुल नाराका साथ यस बर्ष पनि देशभर २२ अँै राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाई महोत्सव मनाईएको हो ।
दिवसलाई मनानोरञ्जनका रुपमा लिने गरिएकाले अहिले सम्म कृषीमा उल्लेख्य विकास हुन नसकेको अबश्था छ । उत्पादन बढाउने र किसानलाई आत्म निर्भर बनाउने उदेश्यले राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाई महोत्सव मनाउन आवश्यक छ । विकास र परिबर्तनका लागी राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाई महोत्सवलाई लिन जरुरी छ ।
मानु छरेर मुरी फलाउने समयमा देशका सबै नागरिकलाई उत्पादनसंग जोड्ने सरकारले नीति बनाउन जरुरी छ । हरेक घरमा उत्पादन गर्नेगरी कार्यक्रम बनाउन जरुरी छ । किसानलाई समयमा मल र सिचाईको प्रबन्ध मीलाउन जरुरी छ । परम्परागत नभई आधुकि कृषी प्रणाली भित्र्याउन जरुरु िछ । कृषीमा लागेका किसानहरुलाई प्रोत्साहन गरी थप युवाहलाई कृषीमा लाग्ने हौसला प्रदान गर्न सरकारले भूमीका खेल्न जरुरी छ ।
रैथाने बालीको महत्व र त्यसको प्रयोग बारे जानकारी गराउदै उत्पादन बढाउने गरी नया प्रविधिले खेती गर्ने तौर तरिका सिकाउन आवश्यक छ । स्थानीय युवाहरु विदेश पलायन र कृषीमा दागेका किसानहरु समेत पलायन हुने अबश्थालाई रोक्न किसानमुखी योजना बनाएर सरकारले लाग्न जरुरी छ । विदेशीने कार्यले भएका जमीन बाझो रने भएकाले र किनेर खाने बानी परेकाले रैथाने बालीको उत्पादन घटदै गएको छ ।
स्थानीय उत्पादन बढाएर कोदो, जौ, फापर र मकैको महत्व बोध गराउन जरुरी छ । स्थानीय चामलको माडा, फापरको केक , कोदोको मम, कागुनोको खिर, स्थानीय आलुको चिप्स पकौडा , लगाएका परिकारले स्वाश्यलाई स्वस्थ राख्ने भएकाले त्यस तर्फ ध्यान दिन आवश्यक छ ।
रैथाने बालीको प्रबद्वन र उत्पादनसंगै प्रयोगले जीवन स्वश्थ रहने भउकाले अहिले अर्गानिक उत्पादनमा सबैको ध्यान केन्द्रित भएको छ । रैथाने बालीको उत्पादनलाई पुस्तान्तरण गर्दै जानु पर्ने भएकाले स्थानीय सरकार बढी जिम्मेवार हुन जरुरी छ ।
रैथाने बालीको संरक्षण र सम्बर्दन गर्न सबैले लाग्न जरुरी छ । सार्थक रुपमा धान दिवस मनाउने हो भने रैथाने बालीको उत्पादन र प्रयोगमा आर्कषण बढाउने कार्यक्रम बनाउन जरुरी छ । यही राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाई माहेत्सवको सबैमा शुभकामना छ ।
