समाज अझै परिबर्तन हुन सकको छैन । छोरा र छोरी विच गरिने विभेद कायमै छ । अहिले पनि छोरी जन्माएको भन्दै महिलामाथी हिंसा हुने गरेका घटनाहरु सार्बजनीक भई रहेका छन । नेपालको संविधानले लिंगका आधारमा हुने भेदभावलाई पूर्ण रूपमा वर्जित गरेको भए पनि अझै पनि छोरा नजन्मिएकै कारण महिलाले हिंसा भोग्नु परेको अबश्था छ ।
त्यती मात्रै होईन छोरा नजन्मिए सम्म छोरीलाई गर्भमै हत्या गर्ने कार्य हुँदै आएका छन । यस्ता धेरै जसो हिंसाका घटनाहरु अझै कानुनी प्रक्रियामा आउन सकेका छैनन । सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पनि छोरा नजन्माएको भन्दै महिलाले हिंसा झेल्नु परेको छ । छोरी जन्मीएकै कारण श्रीमान्ले अर्को बिहे गर्ने श्रीमतीलाई हिंसा गर्ने कार्य हुदै आएका छन ।
कान्छी श्रीमती ल्याएपछि आफूमाथि हिंसा भएको, परिवारबाट सहयोग, माया नपाएको भन्दै जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीमा उजुरी समेत पर्ने गरेका छन । श्रीमान्ले कान्छी श्रीमतीस“ग मिलाएर राख्ने, दुबैलाई समान व्यवहार गर्ने जस्ता अनेक प्रलोभन देखाएर मुद्दा फिर्ता गर्न बाध्य बनाएका घटनाहरु पनि छन । छोरा नजन्मिएपछि हिंसा भोग्नुपरेका महिलाहरुले मुद्दा दर्ता गरेर फेरी त्यही घर जानु पर्ने भएकाले पनि हिंसामा पर्ने अबश्था छ ।
आफ्नो छोराविरुद्ध मुद्धा हालेको भन्दै सासु ससुराले घरभित्रै पस्न नदिएका उदाहरण पनि छन । परिवारको दबाव र आफैलाई बस्न समस्या हुने पीरले पीडीत महिलाहरुले मुद्धा फिर्ता लिएको अबश्थामा श्रीमान्ले कुट्दै घर पु¥याएका घटनाहरु पनि छन । घरपरिवार र श्रीमान्ले छोरा अनिवार्य चाहिन्छ भनेपछि छोराको आशमा थुप्रै छोरी जन्माएका घटनाहरु पनि छन ।
बढी सन्तान जन्माउनु र श्रीमानको हिंसाका कारण महिलामा पाठेघरमा समेत समस्या भएका घटनाहरु छन । गर्भपतन गराउदा शारीरिक रुपमा कमजोर बन्दै गएका छन । ‘साक्षर प्रदेश’ घोषणा गरिएको सुदूरपश्चिम प्रदेशको शिक्षित र सुगम जिल्ला कैलालीमा पनि छोरा नजन्माएकै कारण महिलामाथि भएका हिंसाका थुप्रै घटनाहरुले सामाजिक चेतना र शिक्षाको स्तर दर्शाएको छ ।
महिलामाथि हुने विभेदको अवस्था अहिले पनि उस्तै रहेको छ । मानसिक दबाब सहेर महिलाहरुले जीउनु पर्ने बाध्यता छ । हाम्रो जस्तो पृतीसतात्मक सत्ता भएको देशमा जसको छोरा छैन उसको दाजुभाइ वा त्यो पनि नभए नजिकको गाउ“लेले किरिया गर्ने संस्कार रहेको छ ।
पछिल्लो समयमा विद्रोह गरेर छोरीले किरिया गरेका घटनाहरु पनि छन । तर पनि त्यसलाई समाजले खुलेर स्वीकार गर्न सकेको छैन । छोरीलाई जन्म दिएपछि श्रीमान् र परिवारका अन्य सदस्यबाट शारीरिक र मानसिक हिंसामा पर्ने गरेका महिलाहरुमा अझै कमी आउन सकेको छैन । छिमेकीबाट अपशब्द सुन्नुपथ्र्यो ।
समाजले छोरी जन्माएको सबै दोष महिलालाई लाउने कार्यहरु हुदै आएका छन । त्यसैले सरकारले लिंगका आधारमा हुने भेदभावको अन्त्य गर्न कानुनको कार्यान्वयन गर्न जरुरी छ । महिला हिंसा गर्ने जोकोहीलाई कानुनी दायरामा ल्याउन जरुरी छ । कारबाही गर्न जरुरी छ ।
