साउन १९ धनगढी । कैलालीको धनगढीमा निर्माणधीन आधुनिक फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्रको निर्माण कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको छ । दैनिक २२ टन फोहोर व्यवस्थापन गर्न सकिने एकीकृत फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्रको काम अन्तिम चरणमा पुगेको हो ।
धनगढी उपमहानगरपालिका वडा नम्बर–७ स्थित पटेला सामुदायिक वन क्षेत्रको २२ हेक्टर जमिनमा केन्द्र निर्माण भइरहेको छ । फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्र निर्माणको भौतिक प्रगति ९२ प्रतिशत पुगेको इन्जिनियर अशोक पाण्डेयले जानकारी गराए ।
डेढ प्रतिशत जति तटबन्धन निर्माण, पाँच प्रतिशत ट्रस लगाउने र फोहोर बोक्ने गाडी खरिद गर्न बाँकी रहेको उनले जानकारी गराए । बाँकी रहेको आठ प्रतिशत काम तीन महिना भित्रै पूरा हुने उनले जानकारी गराए ।
क्षेत्रीय सहरी विकास आयोजना अन्तर्गत एसियाली विकास बैङ्क (एडिबी) को सहयोगमा निर्माण भईरहेको फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्र निर्माणका लागि दुई हजार ६ सय ३ वटा रुख काटिएको थियो । चीनको सिचुवान प्रोभिन्स जियोलोजिकल इन्जिनियरिङ कम्प्लेक्सले करिब ९६ करोड रुपैयाँको लागतमा फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्र निर्माण गरिरहेको छ ।
२०२४ अप्रिलमा ठेक्का भई फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्र निर्माण सुरु गरिएको थियो । २०२६ अप्रिलसम्म निर्माण समायवधि तोकिए पनि थप कामको भेरिएसन प्रमाणीकरण भएपछि छ महिना म्याद थप गरिएको छ । अक्टोबरसम्म निर्माण समायवधि रहेको इन्जिनियर पाण्डेले बताएका छन । फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्रमा पुनः प्रयोग हुने, कुहिने र प्रयोगहीन (नकुहिने न बिक्री हुने) गरी तीन तरिकाले फोहोर छुट्याएर व्यवस्थापन गरिने जनाइएको छ ।
दिशाजन्य फोहोरलाई छुट्टै रहेको सक्सेन मेसिनमा व्यवस्थापन गर्ने बताइएको छ । त्यसलाई ३० दिनसम्म त्यहाँ राखेर छुट्टिएको ठोसलाई मलका रूपमा प्रयोग गर्न सकिने जनाइएको छ । दिशाजन्य फोहोर प्रत्येक दिन २८ घनमिटर व्यवस्थापन गर्न सकिने जानकारी गराइएको छ ।
त्यसैगरी उपयोगहीन फोहोरलाई सेलमा व्यवस्थापन गर्दै प्रत्येक दिन निश्चित तह बनाउने र माटोले पुर्ने काम हुने जनाइएको छ । काम नलाग्ने फोहोर व्यवस्थापनका लागि छ वटा सेल निर्माण गरिएको छ । कुहिने, नकुहिने फोहोरमैला व्यवस्थापनबाट निस्केको तरल पदार्थलाई प्रशोधन गर्ने र जलीय जीवलाई असर नगर्ने बनाएर खुटिया नदीमा फाल्ने जनाइएको छ ।
बायोकेमिकल अक्सिजन डिमान्ड (बिओडी), केमिकल अक्सिजन डिमान्ड (सिओडी) र पिएच जाँच गरेर जलीय जीवलाई असर नगर्ने प्रमाणित गरेर मात्रै नदीमा तरल फालिने निर्माण कम्पनीको जिकिर छ ।
तरल प्रशोधनका लागि २८ घनमिटरको पोखरी निर्माण गरिएको छ । फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्रका कारण दुर्गन्ध नहुने र आसपासका बस्तीलाई कुनै पनि असर नगर्ने जनाइएको छ । पाण्डेयका अनुसार यो फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्रले ३० वर्षसम्म धान्ने छ ।
३० वर्षसम्म फोहोरमैला व्यवस्थापन गर्दा त्यहाँ अग्लो डाँडा बन्ने जनाइएको छ । त्यसपछि उक्त स्थानमा वृक्षरोपण गरेर पुनः जङ्गल वा चिल्ड्रेन पार्क बनाउन सकिने इन्जिनियर पाण्डेयले बताए । निर्माण कम्पनीले फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्र निर्माण गरी तीन वर्षसम्म आफैँले सञ्चालन गरेर मात्रै धनगढी उपमहानगरपालिकालाई हस्तान्तरण गर्ने जनाइएको छ ।
