आर्थिक रुपमा विपन्न दलित समुदायका विद्यार्थीहरुले अहिले पनि सहज रुपमा शिक्षा आर्जन सकीरहेका छैनन । सरकारले आधारभूत शिक्षा निशुल्क गरेको भए पनि अहिले पनि विभिन्न बहानामा शुल्क लिईरहेको अबश्था छ ।
त्यही शुल्क तिर्नका लागी दलित विद्यार्थीहरु अहिले पनि काम गरेर पढाई खर्च जुटाउन बाध्य छन । आर्थिक अबश्था कमजोर भए पछि दलित समुदायका विद्यार्थीहरुले काम गरेर पढाई खर्च जुटाउने कुरा राज्यका लागी शर्मनाक विषयक हो ।
आर्थिक अवस्था कमजोर भएका दलित विद्यार्थीहरुले पढाई खर्च जुटाउन प्रचण्ड गर्मीमा पसिना चुहाउदै बालुवा छान्ने र गिट्टी कुटने अबश्थाको कसरी अन्त्य गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा सोच्न जरुरी छ । निशुल्क भनिए पछि निशुल्क हुनु पर्छ तर विभिन्न बहानामा शुल्क लिने गरिएको छ । जसले गर्दा दलित विद्यार्थीहरु अहिले पनि शुल्क तिर्न बाध्य छन ।
त्यस्तो सबै शुल्क मीनाह गर्न राज्यले ब्याबश्था मीलाउन जरुरी छ । अर्थात निशुल्क शिक्षालाई कार्यान्वयन गर्न जरुरी छ । शिक्षा स्वाश्थ्य र रोजगार मान्छेहरुलाई नभई नहुने विषय भएकाले सरकारले त्यसतर्फ ध्यन दिन जरुरी छ ।
विद्यालयबाट फर्किएर दिउसो देखि बेलुका सम्म बालुवा छान्ने कार्यले दलित विद्यार्थीहरुको मनोबल कमजोर हुने भएकाले सरकारले यस्ता बाल बालीकाहरुका लागी गम्भिर बन्न जरुरी छ ।
सरकारले कक्षा १२ सम्म निशुल्क भनिएको शिक्षा निशुल्क हुन नसकेकाले सरकारको ध्यान त्यस तर्फ जान जरुरी छ ।
आर्थिक अभावमा विद्यालय जान नसकेका विद्यार्थीहरुलाई सहज रुपमा विद्यालय जान पाउने ब्याबश्था सरकारले मीलाउन जरुरी छ ।
दलित समुदायका विद्यार्थीहरुको समस्या बुझेर उनिहरुले आधारभूत शिक्षा देखि उच्च शिक्षाको प्रबन्ध मीलाउन जरुरी छ । दलित बालबालीकालाई निशुल्क पढन पाउने बताबरण बनाउन जरुरी छ ।
