महिलाका लागि गर्भावस्था र सुत्केरी अवस्था जीवनको सबैभन्दा संवेदनशील अबश्था हो । त्यसैले यस्तो अबश्थामा महिलाको विशेष ध्यान दिन आवश्यक छ । गर्भाअबश्थामा सामाजिक धारणा, स्रोत साधनको अभाव र जानकारीको कमीका कारण गर्भवती तथा सुत्केरीले भोग्ने तनाव, एन्जाइटी र डिप्रेसन जस्ता समस्या बढ्दै गएका छन । स्यस्तो अबश्थामा स्वास्थ्य सेवामा शारीरिक पक्षलाई प्राथमिकता दिनुका साथै मानसिक स्वास्थ्यका विषयमा पनि ध्यान दिन जरुरी छ । गर्भावस्था र सुत्केरी अवस्थासँग जोडिएको मानसिक स्वास्थ्य बारे पनि सोच्न जरुरी छ ।
गर्भवती महिलाहरुले र सुत्केरी महिलाहरुले विभिन्न समस्या झेल्नु परेको अबश्था छ । आर्थिक अभाव, श्रीमानको अस्थिर व्यवहार, घरमा पहिले नै अन्य बच्चाको जिम्मेवारी र अन्तरजातीय विवाह जस्ता कारणले महिलाहरुमा मानसिक अवस्था कमजोर बनाउन सक्ने भएकाले शारिरिक स्वाश्थ्यसगै मानसिक स्वाश्थ्यका विषयमा पनि गम्भिर हुन जरुरी छ । यस्तो अबश्थामा विकृत मानसिकता उत्पन्न सक्ने भएकाले खासगरी घरपरिवारले बढी ध्यान दिन आवश्यक छ ।
वैवाहिक सम्बन्धलाई सुमधुर बनाउन खासगरी श्रीमानको भूमीका असल हुन आवश्यक छ । मानसिक अवस्था बिग्रिने खालका क्रियाकलाप नगरी महिलाहरुलाई सहास दिनुकासाथै माया गर्न आवश्यक छ । गर्भावस्था तथा सुत्केरी अवस्थामा महिलाले भोग्नुपरेका मानसिक स्वास्थ्यको अवस्थाले गर्भावस्थामा रहेको शिशुलाई समेत असर गर्ने भएकाले समयमै सचेत हुन जरुरी छ । मातृत्वस“ग जोडिएको मानसिक स्वास्थ्यका विषयमा विशेष ख्याल गर्न जरुरी छ ।
मानसिक स्वास्थ्य समस्याले गर्भमा रहेको भ्रुणको वृद्धि–विकासमा असर पार्नुकासाथै बच्चाको शारीरिक, बौद्धिक र भावनात्मक विकासमा समेत नकारात्मक प्रभाव पर्न सक्ने भएकाले स्वयं महिलाहरुले पनि सचेत हुन जरुरी छ । त्यसैले गर्भावस्था र सुत्केरी अवस्थामा महिलाहरुलाई परिवारका सदस्यहरुले विशेष ख्याल राख्न जरुरी छ ।
