सुविधा र विलासिता सबैलाई चाहिएको छ । मानीसहरुका लागी अहिले सुविधा र विलासित आवश्यक भई सकेको छ । त्यसैले मान्छेहरु सुविधा सम्पन्न स्थानमा बसाई सर्ने गरेका छन । बसाई साईको मुख्य कारण पनि विकास नै हो । मान्छेहरुले शिक्षा, स्वाशथ्य,यातायात र रोजगारका लागी बसाई सर्ने गरेका छन । खासगरी बसाई सराईले गर्दा पहाडी जिल्लाहरु रित्तीदै गएका छन भने तराईका जिल्लाहरु बाक्लीदै गएका छन ।
पहाडी जिल्लाहरुमा अहिले यातायात पनि पुगेको छ । ठाउ“ठाउ“मा कलेजहरु स्थापना पनि भएका छन । तर पनि शिक्षा आजन गर्न देशका शहरहरुमा मात्र नभई विदेश पस्नेहरुको संख्या बढ्दै गएको छ । पानी ओरालो बगे झैं मानिसहरु अवसर र सुविधा खोज्दै बग्न थालेका छन । अवसर सहरकेन्द्रित भएकाले शहरमा जनघनत्व बढ्दै गएको छ । त्यसैले गाउ“बाट सहरतिर बसाई सर्नेको संख्या पनि बढ्दै गएको छ । बसाइसराइका कारण पहाडी जिल्लाहरुमा सदरमुकाममा मात्र मान्छेहरु बसोबास गरेको देख्न सकिन्छ । उनीहरु पनि दोहोरो बसाईमा रहेका छन ।
अधिकांस गा“उ बस्तिहरु खाली भईसकेका छन । अवसर र सुख सुविधा खोज्दै मान्छेहरु सहर केन्द्रित हुदै आएका छन । अझै आन्तरिक मात्र नभई वैदेशिक बसाइसराइ पनि बढ्दै जान थालेको छ । पढाइ, लेखाइ, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारीस“गस“गै प्राकृतिक विपद् लगायतका कारण बसाइसराइ भइरहेको छ । नेपालको तराई क्षेत्रमा बसाइँसराइले जनघनत्व बढ्दै गएको छ ।
खेतीयोग्य जमिन मासिदै गएको छ । बसाइसराइका कारण पिहाडी जिल्ला खाली हुने र तराईका जिल्लाहरुमा बस्ने ठाउ नहुने अबश्था सृजना हुने अबश्था देखिएको छ । त्यसैले सरकारले बसाईसराई रोक्ने योजना बनाउन आवश्यक छ । गाउ“मा भएका स्कूल र क्याम्पसहरुलाई गुणस्तरिय बनाउनुका साथै स्वाश्थ्य उपचारलाई प्रभावकारी बनाउन जरुरी छ ।
कृषीलाई प्राथमीकतामा राखेर किसानलाई प्रोत्साहनका योजनाहरु बनाउन जरुरी छ । पहाड र तराईका जिल्लाहरुमा दिईने सरकारी सेवा सुविधालाई अलग अलग राखेर बयाश्थापन गर्न जरुरी छ । पहाड केन्द्रित योजना बनाएर पहाडलाई पहिलो प्राथमीकतामा राख्न जरुरी छ ।
पहाडमा बसेर कृषी, ब्याबसाय जस्ता आयमुलक काम गर्नेहरुलाई सरकारले उचित अनुदानको ब्याबश्था गर्न आवश्यक छ । बसाइसराइ रोक्न विशेष योजना बनाएर कार्यान्वयन गर्न जरुरी छ । गाउ“बाट सहर र सहरबाट विदेश हुने गरेको बसाइसराइ रोक्न सकिएन भने देशले विकास र समृद्धि हासिल गर्न नसक्ने भएकाले सरकार सचेत हुन जरुरी छ । बढ्दो बसाइँसराइलाई रोक्न नितीसंगै योजना बनाएर अगाडी बढ्न जरुरी छ ।
