जतीसुकै ठुला कुरा गरेपनि दलित समुदाय भित्रको आन्तरिक विभेद अहिले सम्म हटेको छैन । जातीय विभेदको अन्त्य गर्न जतीसुकै गफ गरेपनि आन्तरीक विभेद हटाउनु पर्छ भन्ने बहस अहिले सम्म चल्न सकेको छैन । अरुलाई दोष लाउनु भन्दा पहिले आफुलाई हेर्न जरुर िघए पनि हाम्रो अरुलाइ मात्र दोष लाउने संस्कारका कारण अहिले सम्म विभेद हटन नसकेको हो ।
सामाजिक परिवर्तनका लागि दलित समुदाय भित्रको अन्तरजातीय विभेद हटाउन आवश्य छ भनेर सबैले बुझन जरुरी छ । ‘नमूना समूह’ गठन गरी दलित समुदाय सङ्गठित भएर आन्तरिक विभेद हटाउने कार्यमा लाग्न आवश्यक छ । कञ्चनपुरको शुक्लाफा“टा नगरपालिका वडा नम्बर–५ का दलित समुदायले अहिले ‘नमूना समूह’ गठन गरेर अभ्यास गरीरहेका छन । दलित समुदाय भित्रको आन्तरीक विभेद हटाउन सङ्गठित भएका छन ।
जातीय भेदभाव तथा दलित समुदाय भित्रै कायम आन्तरिक विभेद अन्त्य गर्ने उद्देश्यले उनीहरु लागी परेका छन । समुदायको एकता र हक अधिकार सुनिश्चित गर्न १७ सदस्यीय ‘नमूना समूह’ गठन गरेर उनीहरु सङ्गठित भई लागी रहेका छन । समूहले विशेषगरी दलित समुदाय भित्रका दमाइ, विश्वकर्मा, सार्की र बादीविच हुने अन्तरजातीय विभेदको अन्त्यलाई प्राथमिकतामा राखेर काम गरीरहेको छ ।
दलित समुदाय भित्रै पनि चुलोचौको र पानी नचलाउने जस्ता कुप्रथाको अन्त्य गर्न उनीहरु लागी रहेका छन । दमाइ, विश्वकर्मा, सार्की र बादी समुदायको साझा प्रतिनिधित्व हुने गरी बनाएको समूहमा दलित भित्रको आन्तरीक विभेदको अन्त्य गर्न आन्तरिक एकता कायम गरी बाह्य विभेद विरुद्ध एकजुट भएर आवाज उठाउन सहज हुने उदैश्यले काम गरी रहेका छन ।
दलित समुदायमा सामाजिक सद्भाव कायम गर्न अन्तरजातीय विवाहलाई प्रोत्साहन गर्ने तथा संविधानले प्रत्याभूत गरेका हक अधिकार कार्यान्वयनका लागि सम्बन्धित निकायमा पैरवी गनै गरेका छन । आर्थिक सुरक्षालाई पनि प्राथमिकतामा राख्दै बचत परिचालनको अवधारणा अघि सारेका छन । समाज परिवर्तनका लागि दलित समुदाय एकताबद्ध हुन आवश्यक छ । जातीय विभेदको अन्त्यका लागी आन्तरीक विभेद हटाउन जरुरी छ ।
