सरकारले बनाउने नीति तथा कार्यक्रममा विपन्न बर्ग समुदायका समस्या अटाउन जरुरी छ । विपन्न बर्ग समुदायका समस्या समेटेर नीति तथा कार्यक्रम बनाउन जरुरी छ । सरकारले हरेक बर्ष नीति तथा कार्यक्रम बनाउने गरेको छ । नीति तथा कार्यक्रममा सरकारले गर्ने कामहरु समाबेश गरिएका हुन्छन । शिक्षा, स्वास्थ्य, बेरोजगारी समस्या समाधान, समावेशी विकास र पूर्वाधार निर्माण जस्ता विषयमा सरकार योजनका साथ अगाडी बढ्न जरुरी छ ।
प्रत्येक वर्षको नीति तथा कार्यक्रममा गरिव विपन्न बर्ग समुदायलाई माथी उकास्ने योजनाहरु समेटन जरुरी छ । नीति बनाउने मात्र नभई नीतिलाई कार्यान्वयन गर्न बजेटको समेट ब्याबश्था गरिनु पर्दछ । नीति कार्यान्वयन गर्ने प्रशासकहरूमा जिम्मेवारीपन बोध हुन जरुरी छ ।
सरकारले नीति कार्यान्वयनमा इच्छाशक्ति देखाउन जरुरी छ । कागजमा बनाएर राख्ने र कार्यान्वयन नगर्ने भए पछि त्यसको अर्थ नहुने भएकाले राज्य सञ्चालकले गम्भिरताकासाथ लिन जरुरी छ । नीति तथा कार्यक्रमको कार्यान्वयन ईमान्दारीका साथ गर्न जरुरी छ । सुदूरपश्चिम प्रदेशका कतीपय पालीकाहरुले नीति तथा कार्यक्रम सार्बजनीक गरी सकेका छन भने कतीपयले गर्ने तयारी गरि रहेका छन ।
सुदूरपश्चिम प्रदेशका मात्रै नभई स्थानीय प्रदेश र संघीय सरकारले बर्षौ बर्ष देखि पछाडी पारिएको समुदायलाई केन्द्रमा राखेर नीति तथा कार्यक्रम बनाउन जरुरी
छ । त्यसलाई कार्यान्वयन गर्न बजेट छुट्याउन जरुरी छ ।
योजना निर्माणमा जनताको आवश्यकता र आवाज समावेश गरि प्रभावकारी रुपमा कार्यान्वयन गर्न आवश्यक छ । सरकारले नीति निर्माणसंगै स्पष्ट कार्ययोजना बनाएर जिम्मेवारीका साथ काम गर्न जरुरी छ । नीति तथा कार्यक्रममा समेटिएका विषयहरु लक्षीत बर्गको हितमा हुन आवश्यक छ ।

