कुनै समय नेपालमा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसको महत्व निकै थियो । धुमधामसंग मनाईन्थ्यो । १ सय ४ वर्षे लामो निरङ्कुश जहानीया राणा शासनका विरुद्ध २००७ सालको क्रान्ति सफल भए पछि राणा शासनको अन्त्य भएको खुसीयालीमा हरेक बर्ष फागुन ७ गते राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवस धुमधामका साथ मनाउने गरिन्थ्यो । तर आजकाल राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसको महत्व घट्दै गएको छ ।
राणाहरूको वंशीय तन्त्र होइन कि ‘प्रजा’हरुकै ‘तन्त्र’मा शासन चल्छ भन्ने उद्घोष सहित फागुन ७ गतेका दिन मुलुकमा ‘प्रजातन्त्र’ आएको थियो । त्यही कारण नेपाली जनताले फागुन ७ गतेको दिनलाई ‘राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसको रुपमा मनाउदै आएका छन । विगतका बर्षहरुमा ‘राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसको महत्त्व निकै भए पनि २०६३ साल वैशाखमा लोकतन्त्र स्थापना भएसगै ‘राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवस ओझेलमा पर्दै गएको छ ।
अब ‘प्रजातन्त्र’को ठाउ“मा ‘लोकतन्त्र’ले स्थान आगटेको छ । बिस्तारै बोलीचालीमा ‘प्रजातन्त्र’ शब्द हराउ“दै गएको छ । शब्द फेरिए पनि शासकीय वृत्त अझै लोकतन्त्रस“ग अभ्यस्त छैन, तिनका क्रियाकलापमा राणा शाहीकै धङधङी देखिन्छ । नेपालको राजनीतिक र शासकीय इतिहासमा प्रजातन्त्रको बेग्लै महत्त्व छ । २००७ सालमा नेपाली काँग्रेसको नेतृत्वमा भएको सशस्त्र क्रान्तिलाई राजा त्रिभुवनले साथ दिए पछि मुलुकमा प्रजातान्त्रिक शासन व्यवस्था स्थापना गर्न सजिलो भएको थियो । यदि राजाले साथ नदिएको भए प्रजातन्त्र स्थापनाका लागी समय कुर्नुपथ्र्यो होला ।
जे सुकै भए पनि त्यतीबेला ‘राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसको अबसरमा खुसीयाली मनाईथ्यो । नेपाली जनताले जहानीया राणाशासनको चुङगलबाट मुक्ती पाएको दिनको रुपमा मनाईन्थ्यो । जे सुकै भए पनि देशमा आमुल परिबर्तन भएको दिनलाई नेपाली जनताले विर्सनु हुदैन । लोकतन्त्र र ‘राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसलाई जनताले उत्सवका रुपमा मनाउन आवश्यक छ । आन्दोलनले ल्याएको परिबर्तनको रक्षा गर्न पनि ‘राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसलाई कसैले विर्सनु हुदैन । सबैलाई ‘राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसको अबसरमा हार्दिक मंगलमय शुभकामना ।
