भदौ १९ बाजुरा । बाजुराका बाढीपहिरो प्रभावित १ सय १८ घर परिवारलाई खाद्यान्न तथा दैनिक उपभोग्य सामग्री वितरण गरिएको छ । वर्षायाममा जिल्लाका विभिन्न स्थानमा आएको बाढीपहिरोबाट मानवीय तथा भौतिक क्षति व्यहोरेका परिवारलाई राहत स्वरूप आवश्यक सामग्री प्रदान गरिएको हो । नेपाल राइजिङको सहयोग तथा बडीमालिका फाउन्डेशन नेपालको समन्वयमा त्रिवेणी, बुढीनन्दा, बडीमालिका नगरपालिका र गौमुल गाउँपालिकाका प्रभावित परिवारलाई राहत सामग्री वितरण गरिएको बडीमालिका फाउन्डेशन नेपालले जनाएको छ ।
फाउन्डेशनका अध्यक्ष प्रकाश बहादुर सिंहका अनुसार पालिकासँगको समन्वयमा त्रिवेणी नगरपालिका वगडा नम्बर–९ ताम्सुका ६०, बुढीनन्दा नगरपालिका वडा नम्बर–१ का ४०, गौमुल गाउँपालिकाका ९ र बडीमालिका नगरपालिकाका ९ गरी १ सय १८ परिवारलाई राहत सामग्री उपलब्ध गराइएको हो ।
प्रभावित परिवारलाई तत्कालका लागि दैनिक जीवनयापनमा सहजता होस भन्ने उद्देश्यले चामल, दाल, नुन, तेल, साबुन लगायतका सामग्री वितरण गरिएको अध्यक्ष सिंहले बताए । उनले विपद्का कारण घरबारविहीन भएका परिवारका लागि आगामी दिनमा थप सहयोग गर्न आफूहरू तयार रहेको बताए ।
बाढीपहिरोका कारण कतिपय परिवारको घर तथा खेतीयोग्य जमिनमा क्षति पुगेको अवस्थामा तत्कालीन आवश्यकता पूरा गर्न राहत वितरण गरिएको फाउन्डेशनले जनाएको छ । बडीमालिका फाउन्डेशनले यसअघि पनि विभिन्न संघसंस्था तथा सहयोगीदाताको सहयोगमा जिल्लाका विपन्न तथा विपद्बाट प्रभावित परिवारलाई सहयोग गर्दै आएको जनाएको छ ।
स्थानीय दिपेन्द्र थापाले वर्षायाममा जिल्लाका विभिन्न क्षेत्रमा बाढीपहिरोको जोखिम बढिरहेकाले प्रभावित परिवारलाई तत्काल राहतसँगै पुनःस्थापनाका लागि समेत पहल आवश्यक रहेको बताए । त्रिवेणी नगरपालिकाका नगर प्रमुख कर्णबहादुर थापाका अनुसार पहिरोका कारण विस्थापित भएर पुरै गाउँ जोखिममा परेपछि ताम्सुका प्रभावित परिवार अहिले पनि त्रिपालमुनि बस्न बाध्य छन् ।
विभिन्न संघसंस्थाबाट खाद्यान्न लगायत राहत सामग्री सहयोग भइरहे पनि आगामी दिनमा थप सहयोग आवश्यक रहेको उनले बताए । यसअघि साउन २८ गते राति आएको पहिरोमा परी त्रिवेणी नगरपालिका वडा नम्बर–९ ताम्सु गाउँमा एक जनाको मृत्यु भएको थियो भने दुई जना घाइते भएका थिए । पहिरोमा घरभित्र पुरिएर स्थानीय कर्णबहादुर थापाकी २० वर्षीया छोरी प्रतीक्षा थापाको मृत्यु भएको थियो ।
सोही घटनामा ४० वर्षीय धर्म थापा र ४० वर्षीया धौलीदेवी रावल घाइते भएका थिए । पहिरोका कारण दुई घर पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन् । लगातारको वर्षापछि गाउँको बीच भागमा पहिरो जानुका साथै विभिन्न स्थानमा जमिन चिराचिरा परेपछि ताम्सुका थप ५८ परिवार उच्च जोखिममा रहेको त्रिवेणी नगरपालिकाले जनाएको छ ।
विस्थापित परिवार मध्ये केही सहकारीको भवनमा, केही महालक्ष्मी आधारभूत विद्यालयमा तथा केही सडक छेउमा त्रिपाल टाँगेर बसिरहेका छन् । त्यसैगरी भदौ ४ गते अविरल वर्षासँगै आएको पहिरोले गौमुल गाउँपालिका वडा नम्बर–३ कटीगाउँमा दुई घर पूर्ण रूपमा क्षति गरेको थियो ।
उक्त क्षेत्रमा दर्जन भन्दा बढी परिवार उच्च जोखिममा रहेको स्थानीय तहले जनाएको छ । जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले सार्वजनिक गरेको ‘विपद् पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य योजना, २०८३’ अनुसार बाजुराका नौवटै स्थानीय तह बाढीपहिरो लगायत विपद्को उच्च जोखिममा रहेका छन् । योजना अनुसार जिल्लाका करिब १ सय ५० बस्ती विपद्जन्य घटनाको उच्च जोखिममा छन् ।
भिरालो भू–भाग, कमजोर भू–बनावट, नदी कटान, अव्यवस्थित सडक निर्माण तथा जलवायु परिवर्तनको बढ्दो असरका कारण समग्र बाजुरा जिल्ला नै विपद्को उच्च जोखिममा रहेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी डोरेन्द्र निरौलाले बताएका छन् ।
यस्तो अवस्थामा तत्कालीन राहतसँगै जोखिम न्यूनीकरण, सुरक्षित स्थानमा पुनःस्थापना र दीर्घकालीन पुनर्निर्माणमा समेत राज्य तथा सरोकारवाला निकायको ध्यान जान आवश्यक छ ।
