चैत्र १० बझाङ । बझाङको तलकोट गाउँपालिकाका घरघरमा खाने पानीका धारा जडान भए पछि बर्षौ देखिको खानेपानीको समस्या झेल्दै आएका स्थानीय खुसी भएका छन । तलकोट गाउँपालिका र जलवायु परिवर्तन स्थानिय अनुकुलन (ल्याक) परियोजनाले खानेपानीका धारा घरघरमा जडान भएपछि बर्षौ देखिको खानेपानीको समस्या झेल्दै आएका स्थानीय खुसी भएका हुन ।
परियोजनाले घरघरमा खानेपानीका धारा जडान गरी दिए पछि खाने पानीको समस्याबाट स्थानीयले छुटकारा पाएका हुन् । तलकोट गाउँपालिका वडा नम्बर २ बोहरा गाउकी ६० बर्षीय सुर्मा देवि बोहराले बर्षौ देखिको खानेपानीको समस्याबाट मुक्ति पाएको बताईन । गाउँको छेउमा रहेको पुरानो धाराबाट घन्टौँ लाईनमा बसेर खानेपानीको जोहो गनु परेर्को अबश्थाबाट अहिले मुक्ति पाएको उनले बताईन ।
तिरतिरे धाराको भरमा पर्दा समय वितेको पत्तै नहुने बताउदै उनले पालो कुर्नु पर्ने भएपछी गाउँ भन्दा अलि टाढा रहेको घट्टे खोलाको पानी ल्याएर पिउनु पर्ने बाध्यता रहेको सुनाईन । खानेपानीको समस्या आफुले मात्रै नभई सबैले खेप्नु परेको उनले बताईन । त्यसैगरी ८५ बर्षिया बेलमति ऐडीले पनि खानेपानीको समस्याको सामना गर्नु परेको बताईन ।
अधिकांश समय खोलाको फोहोर पानी पिउनु परेको सुनाउदै उनले डोकोमा खानेपानी ल्याउने तामाको गाग्रीमा पानी बोकेर गुजरा चलाउनु परेको बताईन । पशुचौपायले पिउने खोलाको पानी पशु सरह आफुहरुले पनि पिउनु पर्ने बाध्यात्मक अवस्था त्यतीबेला रहेको उनले सुनाईन ।
त्यसैगरी गाउँको छेउमा भएको धारामा प्रसस्त मात्रामा पानी नआउदा घट्टेखोलामा पुगेर त्यही खोलाको फोहोर पानी पिउनु पर्ने अवस्था रहेको सुर्मा देवि बोहराले बताईन् । घट्टेखोला बाट डोकोमा पानी बोक्दा बोक्दै टाउकोमा भएको सबै कपाल समेत सक्किएको बताउदै उनले एक अम्खरा पानीका लागी तड्पीनु पर्ने बाध्यता रहेको सुनाईन ।
गाउँ नजिकै खानेपानीका मुहान नभएको र अलि गाउँ भन्दा टाढा खानेपानीका मुहानहरु रहेको भएपनि सरकारले अहिले सम्म आफुहरुको समस्या सुन्न नसकेको उनले बताईन । गाउँलेहरुसंग लगानी गरेर खानेपानी ल्याउन सक्ने आर्थिक अवस्था नभएको बताउदै उनले खानेपानीको विषय आकासको फल आँखा तरी मर उखान जस्तै भएको बताईन ।
जंगलमा खानेपानीका मुहान भए पनि खोलाको दुषित पानी पिउनु पर्ने अवस्था रहेको उनले बताईन । पानीको समस्या पुरै बोहरागाउँ,म्यारी गाउँ,तिपा गाउँ र डाँडा गाउँका सबै नागरीकहरुको संयुत्त समस्या भएको उनले बताईन ।
आँखै अगाडी खोलामा दिसा पिसाब बगेको देख्दा देख्दै पनी खोलाबाट पानी ल्याएर पिउनु पर्ने अवस्था रहर नभई बाध्यता भएको उनले बताईन । दुषित पानीका कारण बालबालिका र सबै नागरीकले पखाला, आँउ जस्ता रोगहरुको सिकार हुनु परेको बताउदै उनले अहिले स्थानीय नागरीकहरुले यी समस्याहरुबाट छुटकारा पाएको बताईन ।
तलकोट गाउँपालिका र ल्याक परियोजनाको संयुत्त लगानीमा स्थानीय नागरीकको घरघरमा खानेपानीका धारा निर्माण भएपछि स्थानीय खुसी भएका छन । बोहरा गाउँ,म्यारी, तिपा, डाडाँ खानेपानी उपभोत्ता समिति मार्फत जलवायु परिवर्तन स्थानीय अनुकलन परियोजना र तलकोट गाउँपालिकाको सहकार्य मार्फत खोनेपानी योजनाको काम सम्पन्न भएको तलकोट गाउँपालिकाका निमित्त प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत केशव राज भट्टले बताए ।
गाउँमा खानेपानी नहुँदा निकै समस्या झेल्नु परेको बताउदै उनले समस्या बारे गाउँपालिकालाई जानकारी भएपनि पालिकामा सिमित स्रोत साधनका कारण खानेपानी निर्माण गर्न नसकिएको बताए । सहयोगी संस्थाको खोजी गर्दै गर्दा तलकोट गाउँपालिका र ल्याक परियोजनाको सहयोगमा खानेपानी, सिचाई कुलो, विभिन्न आत्मनिर्भरका कामहरु गरी रहेको बताउदै उनले परियोजनाले गाउँपालिकामा विकासको ईट्टा थप्ने कार्य गरेको बताए ।
परियोजना मार्फत ४ वटा टोलमा ५५ वटा खानेपानीका धारा जडान गरी खानेपानी योजना सम्पन्न भएको परियोजनाका जिल्ला सल्लाहकार विरेन्द्र थापाले बताए । जलवायु परिवर्तन स्थानिय अनुकुलन परियोजना जिल्लाको तलकोट गाउँपालिका, खप्तडछान्ना गाउँपालिका, छविसपाथिभेरा गाउँपालिका र केदारस्युँ गाउँपालिकामा लागु भएको उनले बताए ।
परियोजनाले जीविको पार्जन , सिचाई, खानेपानी, बन तथा वातारण सम्बन्धि विभिन्न कार्यहरु गर्दै आएको उनले जानकारी गराए । जलवायु परिवर्तन स्थानिय अनुकुलन परियोजनाकी टिम लिडर सान्नालिना राउटेनन्न तलकोट गाउँपालिकामा पुगेर आईतबार खानेपानीको औपचारीक रुपमा उद्घाटन गरीएको उनले बताए ।
परियोजना तलकोट गाउँपालिकाको सहकार्य र युरोपियन संघ फिडल्याण्ड सरकारको सहयोगमा संचालन भएको उनले बताए । बर्षाै देखी खानेपानीको समस्या झेल्दै भएका नागरिकहरुको घरघरमा खानेपानीका धारा जडान भएपछी निकै खुःसी भएका छन । बर्षौ देखीको समस्याबाट छुटकारा पाएकाले गाउँमा खुसीयाली छाएको समाजसेवी ज्ञान बहादुर बोहराले बताए ।
