यही फागुन २१ गते अर्थात भोली प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन हुदै छ । देशभर चुनावी प्रचार प्रसारका गतिविधि सकिएर अहिले हामी मौन अबधीमा छौ । घरदैलो, सभा–सम्मेलन, प्रतिबद्धता पत्र र घोषणा पत्र पार्टी र उम्मेद्वाराहरुले गरी सकेका छन । मंगलबार राती १२ बजेदेखि मौन अवधि शुरु भईसकेको छ । लोकतन्त्रको वास्तविक परीक्षा शुरु हुने अबधी मौन अबधी हो । पछिल्ला केही सातादेखि उम्मेदवारहरूले मतदाताको ढोकासम्म पुगेर आफना एजेन्डा राखिसकेका छन । स्थानीय आवश्यकतास“ग जोडिएका आ–आफ्ना प्रतिबद्धता सार्वजनिक गरीसकेका छन ।
लोकतन्त्रमा प्रतिस्पर्धा स्वाभाविक हो, मत माग्नु पनि अधिकार हो । अधिकारस“गै कर्तव्य पनि जोडिएको हुदा आचार संहिताको अक्षरस पालना गर्नु कर्तब्य हो । निर्वाचन आयोगले जारी गरेको आचारसंहिता अधिकांश स्थानमा पालना भएको देखिए पनि केही ठाउ“मा उल्लंघनका घटना पनि सार्वजनिक भएका छन् । मौन अवधि भनेको मौन बस्ने मात्र समय होइन, आत्मपरीक्षणको समय हो । मतदाताले हल्ला–हुल्लडबाट अलग भई तथ्य, एजेन्डा र उम्मेदवारको विगत–वर्तमानको मूल्यांकन गर्ने अवसर हो । बझाङमा मतदान अधिकृत नै एमालेको रात्री भोजमा सहभागी भएर मदिरा सेवन गरेका छन ।
भोजको आयोजना गर्नु र मतदान अधिकृत भोजमा सहभागी हुनु दुईटै निर्बाचन आचार संहिता र मौन अबधीको उपहास गर्नु हो । मौन अवधिमा भएका यस्ता प्रकारका आचारसंहिता उल्लंघनका घटनामा कठोर कारबाही गरिनु पर्छ । नियम सबैका लागि समान हो भन्ने सन्देश प्रबाह गर्न जरुरी छ । निर्वाचनको निष्पक्षता लोकतन्त्रको मेरुदण्ड हो । आयोग, सुरक्षाकर्मी, कर्मचारीतन्त्र, नागरिक समाज र सञ्चारमाध्यम सबैले आफनो जिम्मेवारी इमानदारीपूर्वक निभाउनु पर्छ ।
सरकारको कर्तव्य सबै दल र उम्मेदवार प्रति समान व्यवहार गर्नु, सुविधा, सुरक्षा र अवसरमा कुनै भेदभाव नगर्नु हो । लोकतन्त्रको संस्कार कागजमा होइन, व्यवहारमा देखिनु पर्छ । मतदान गर्नु अधिकार मात्र होइन, उत्तरदायित्व पनि हो । पा“च वर्षको भविष्य निर्धारण गर्नु हो । निर्वाचन भयरहित, निष्पक्ष र मर्यादित वातावरणमा सम्पन्न गराउने जिम्मेवारी पनि मतदाताको हो । निर्बाचनमा सबै पक्षले संयम, जिम्मेवारी र पारदर्शिताको उच्चतम उदाहरण प्रस्तुत गर्न आवश्यक छ । निर्बाचन शान्तिपूर्ण रुपमा सम्पन्न गर्न जरुरी छ ।
