पौष ०९ डडेल्धुरा । डडेल्धुराका किसान आलुको ब्यावसायीक खेतीमा सक्रिय भएका छन । राष्ट्रिय कृषि आधुनिककरण कार्यक्रम अन्तर्गत डडेल्धुराका किसान आलुको ब्यावसायीक खेतीमा सक्रिय भएका हुन । कार्यक्रम कार्यान्वयन एकाइ आलु सुपर जोन डडेल्धुराले किसानलाई लक्षित गर्दै बीउ उत्पादन तथा बीज वृद्धि गर्ने उद्देश्य सहित तालिम, बीउ तथा प्राविधिक सहयोग प्रदान गर्दै आएको छ ।
परम्परागत खेतीमा सीमित डडेल्धुराको भित्री मधेस क्षेत्र परशुराम नगरपालिकाका किसानहरू पछिल्लो समय कृषक समूह गठन गरी व्यावसायिक आलु खेतीतर्फ आकर्षित भएका छन् । परशुराम नगरपालिका वडा नम्बर–५ परिगाउँमा १८ जना किसान मिलेर २०७७ साल देखि ‘लटिनाथ कृषि तथा पशुपन्छी कृषक समूह’ गठन गरी व्यावसायिक आलु खेती गर्दै आएका छन् । समूहका अध्यक्ष सुरेन्द्र बहादुर बोहराले समूहले हाल ७५ क्विन्टल आलुको बीउ रोपेको जानकारी गराउदै जसमध्ये १५ क्विन्टल बीउ उत्पादनकै लागि प्रयोग गरिएको बताए ।
सरकारले आलुको बीउ प्रमाणीकरण (ट्यागिङ) गरेर मात्र प्रयोग गर्नुपर्ने व्यवस्था लागू गरेपछि किसानहरू खाने आलुभन्दा बीउ आलु उत्पादनमा केन्द्रित हुन थालेको उनदे बताए । यसले बजारको सुनिश्चितता र आम्दानी दुवै बढाएको उनले बताए । एक क्विन्टल बीउबाट १० देखि १२ क्विन्टल सम्म उत्पादन हुने गरेको जानकारी गराउदै बोहराले समूहमार्फत हाल ७५ रोपनी क्षेत्रफलमा आलु खेती विस्तार गरिएको जानकारी गराए ।
किसानहरूले प्रमाणित बीउ प्रयोग गर्न सके उत्पादन र गुणस्तर दुवै राम्रो हुने उनले बताए । अर्की कृषक लक्ष्मी खड्काले परम्परागत गहुँ खेती छोडेर आलु खेती गर्न थालेपछि आम्दानी बढेको बताइन् । ‘गत वर्ष मात्रै आलु बिक्रीबाट एक लाख रुपैयाँ भन्दा बढी आम्दानी भएको उनले बताईन । त्यसैगरी जैविक एवं शुद्ध नस्ल पशुपन्छी पालन, अन्न तथा तरकारी कृषक समूह’की अध्यक्ष कविता बोहराले समूहले विगत पाँच वर्षदेखि आलु खेती गर्दै आएको बताइन् ।
‘एक क्विन्टल गहुँ फल्ने जमिनमा आलु खेती गर्दा धेरै फाइदा हुने बताउदै उनले समूहले यस वर्ष ४ सय क्विन्टल आलुको बीउ रोपेको बताईन । परशुराम नगरपालीका वडा नम्बर–१ सलोनकी किसान मञ्जु ठगुन्ना र सोही स्थानका किसान केशवराज अवस्थीले पनि आलु खेती परम्परागत खेतीभन्दा धेरै फाइदाजनक भएको बताए । विगत १० वर्षदेखि आलु खेती गर्दै आएका अवस्थीले अहिले पूर्ण रूपमा व्यावसायिक आलु खेती गर्दै आएको बताए ।
विभिन्न सरकारी निकाय, आलु सुपर जोन र स्थानीय तहको सहयोगले खेती विस्तार गर्न सहज भएको उनले बताए । हिउँदे आलु मात्रै उत्पादन हुने बताउदै उनले वार्षिक करिब १० क्विन्टल बीउ रोपेर चार लाख भन्दा बढी आम्दानी भइरहेको बताए । त्यसैगरी परशुरामको खजुरानीका किसान मानबहादुर भण्डारीले यस वर्ष २० क्विन्टल आलुको बीउ रोपेको बताए । विभिन्न कार्यालयको सहयोगमा कोल्ड स्टोर, बीउ उत्पादन तथा बिक्रीमा सहजता मिलेको उनले बताए । ‘अहिले वार्षिक करिब ६ लाख रुपैयाँको आलु उत्पादन हुने बताउदै उनले बीउ उत्पादन बढाएर १० लाखसम्म पु¥याउने लक्ष्य लिएको भण्डारीले बताए ।
राष्ट्रिय कृषि आधुनिककरण कार्यक्रम, कार्यक्रम कार्यान्वयन एकाइ डडेल्धुराका प्रमुख पिताम्बर बस्नेतले जिल्लामा दुई सिजन—बर्खे र हिउँदे—आलु उत्पादन हुँदै आएको बताए । परशुराम क्षेत्रमा हिउँदे आलु उत्पादन हुने गरेको बताउदै उनले खाने आलुभन्दा बीउ आलुको मूल्य स्वाभाविक रूपमा दोब्बर हुने भएकाले किसानलाई प्रत्यक्ष फाइदा पु¥याउने बताए । बालीचक्र मिलाएर आलु खनिसके पछि खाली जमिनको सदुपयोग गर्न सके रोग–कीराको प्रकोप कम हुने बस्नेतले बताए ।
कार्यालयले बीउ प्रमाणीकरण, रोग–कीरा व्यवस्थापन, खाने आलु क्षेत्र विस्तार र बीउ उत्पादनलाई व्यवस्थित गर्ने उद्देश्य सहित किसानलाई तालिम दिँदै आएको बस्नेतले बताए । सुदूरपश्चिम प्रदेश सहित अन्य प्रदेशका विभिन्न जिल्लाहरूमा समेत डडेल्धुराको बीउ आलुको माग उच्च रहेकाले प्रमाणीकरण गरिएको बीउको बिक्री सुनिश्चितता रहेको उनले बताए । गहुँ खेतीबाट हुने आम्दानीको दोब्बर–तेब्बर आम्दानी आलु खेतीबाट हुने उनले बताए ।
डडेल्धुरामा हाल १ सय २२ हेक्टर क्षेत्रफलमा आलु खेती हुँदै आएको उनले बताए । परशुराम नगरपालिका कृषि विकास शाखाका प्रमुख कालुसिंह बोहराले पालिकामा संघ तथा प्रदेश सशर्त बजेट अन्तर्गत साना सिँचाइ, बेमौसमी तरकारी प्रवद्र्धन लगायत कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको बताए । नगरपालिका भित्र करिब ९५ प्रतिशत नागरिक कृषि पेशामा आबद्ध रहेकाले कृषि उत्पादन बढाउन प्राथमिकताका साथ काम भइरहेको उनले बताए । किसानहरूले कात्तिकमा रोपेको आलु फागुनमा खन्ने तयारी गरेको उनले बताए ।
