असोज १३ कञ्चनपुर । छाउपडी प्रथा अन्त्य गर्ने अभियान अन्तर्गत हालसम्म कञ्चनपुरका दुई वटा पालिकामा १ सय ५० वटा छाउगोठ भत्काइएका छन् ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय कञ्चनपुरका प्रहरी नायब उपरीक्षक सागर बोहराका अनुसार बेदकोट नगरपालिकामा २३ वटा र कृष्णपुर नगरपालिकामा १ सय २७ वटा गरी १ सय ५० वटा छाउगोठ भत्काइएको हो ।
प्रहरी, महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका र स्थानीय पालिकाको समन्वयमा संयुक्त रूपमा छाउगोठ भत्काइएको उनले जानकारी गराए । कृष्णपुर नगरपालीका वडा नम्बर–१ निगालीकी करिब ३२ वर्षीया कमला आउजीको असार अन्तिम साता छाउगोठमै सर्पले टोकेर मृत्यु भएपछि पालिकाले तत्काल छाउगोठ भत्काउने अभियान सुरु गरिएकोे थियो ।
छाउगोठमै महिलाको मृत्यु भएपछि पालिकाले छाउगोठ नभत्काउनेलाई १० हजार जरिवाना र कानुनी कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको थियो । त्यसलगत्तै छाउगोठ भत्काउने अभियान सञ्चालन गरिएको थियो । नगर प्रमुख हेमराज ओझाले छाउगोठ भत्काउने अभियान जारी रहेको बताए ।
देशमा देखिएको विषम परिस्थितीका कारण अभियान सुस्ताएको बताउदै उनले दशैँ तिहारपछि पुनः छाउगोठ भत्काउने कार्य अगाडी बढाउने बताए । छाउपडी जस्तो अमानविय प्रथा अन्त्यका लागि अभियान निरन्तर जारी रहने उनले बताए । छाउपडी प्रथा अन्त्य गर्न स्थानीय तह, विद्यालय, महिला समूह र नागरिक समाजसँगको सहकार्यमा सचेतनामूलक कार्यक्रम पनि निरन्तर सञ्चालन गर्ने योजना रहेको उनले बताए ।
कानुनी मुद्दा मात्र नभई सामाजिक सोच परिवर्तनको विषय भएको बताउदै उनले महिलाको जीवन र अधिकार सुरक्षित गर्न निरन्तर छाउपडी विरुद्ध काम गर्दै जाने बताए । जिल्ला प्रशासन कार्यालयले कञ्चनपुरका नौवटै स्थानीय तहलाई छाउगोठ भत्काउन निर्देशन दिएको भए पनि हालसम्म कृष्णपुर र बेदकोट नगरपालिकाले मात्र अभियान अघि बढाएका छन् ।
अन्य पालिकामा भने अझै पनि महिला महिनावारी भएको समयमा छाउगोठमै बस्ने प्रथा कायम रहे पनि अभियान सञ्चालन भएको छैन । नेपालमा छाउपडी प्रथा कानुनी रूपमा प्रतिबन्धित छ । मुलुकी फौजदारी संहिता २०७४ को दफा १ सय ६८ अनुसार छाउपडी प्रथा मान्नेलार्ई तीन महिना कैद वा तीन हजार जरिवाना वा दुवै सजाय हुने प्रावधान छ ।
कानुनी व्यवस्था भए पनि सामाजिक मान्यता, परम्परा र अन्धविश्वासका कारण ग्रामीण क्षेत्रमा अझै छाउपडी प्रथा जरा गाडेर बसेको छ । यसलाई पूर्ण रूपमा अन्त्य गर्न सरकार, गैरसरकारी संस्था, प्रहरी, स्थानीय तह र समुदायबीच सहकार्य गर्न जरुरी छ ।
