चैत्र २० धनगढी । कैलालीको धनगढीमा रहेको सेती प्रादेशिक अस्पतालमा विरामीले उपचारमा सास्ती खेप्नु परेको छ । पहिलेको अस्पताल विकास समितिले सेवालाई सहज बनाएको भए पनि नयाँ बनेको समितिले ब्याबश्थापन गर्न नसक्दा विरामीले उपचारमा सास्ती खेप्नु परेको हो । बिहिबार बिहानै आफ्नो बिरामी बच्चालाई काखमा च्याप्पेर सेती प्रादेशिक अस्पताल पुगेकी कैलालीको गोदावरी नगरपालिकाकी सरस्वती चौधरीले उपचार गर्न सास्ती खेप्नु परेको बताईन ।
बिहान ६ बजे देखि टिकट काट्न दुई घण्टा लाईनमा बसेर पनि आफ्नो पालो नआएको उनले बताईन । बच्चा बिरामी भएर उपचार गर्न ल्याएको,बताउदै उनले टिकट काट्नै समस्या हुने गरेको गुनासो गरिन् । सरस्वती जस्तै धेरै जसो बिरामी र तिनका आफन्तहरूले अस्पतालको टिकट काउन्टर अगाडी लामो समय लाइनमा उभिएका थिए । भीड, अव्यवस्थीत भिडले गर्दा सेवा लिन सास्ती हुने गरेको उनीहरुले बताएका छन । धनगढी उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ५ का कैलाश चन्दले चेकजाँच गराउन बिहानै अस्पताल पुगेको बताए ।
अस्पताल व्यवस्थापन प्रति असन्तुष्टि जनाउँदै उनले ज्येष्ठ नागरिक,महिला र बालबालिकालाई भिडमा लाइन बस्न निकै गाह्रो हुने गरेको बताए । उनीहरूका लागि छुट्टै व्यवस्था हुनुपर्ने बताउदै उनले टिकट काट्ने प्रक्रिया छिटो बनाउन अनलाइन प्रणाली, छुट्टै काउन्टर र बस्ने सुविधाको ब्याबश्थापन गरिनु पर्ने बताए । त्यसैगरी कञ्चनपुरबाट उपचारका लागि आएकी धौली बोहराले पनि टिकटका लागी लामो समय देखि लाईन लागेको बताईन ।
घुँडा र कानको समस्याबाट पीडित उनले ज्येष्ठ नागरिकका लागि छुट्टै लाइन र छिटो छरितो सेवा दिने ब्याबश्था गरिएको भए डाक्टरलाई देखाएर घर फकि सक्ने बताईन । उनी जस्तै अन्य वृद्धवृद्धाहरू पनि लाइनमा उभिन नसक्ने अवस्था हुँदाहुँदै बाध्य भएर लाईनमा बस्न पर्ने अबश्था रहेको छ । त्यसैगरी रमेश यादवले आफ्नो बच्चाको उपचार गराउन आएको बताउदै बिहान ६ बजे देखि लाइनमा उभिएको बताउदै दुई घण्टा सम्म पनि पालो नआएको बताए ।
टोकन सिस्टमको ब्याबश्था गरिएको भए घण्टौँ लाईनमा उभिनुपर्ने अवस्था हटने उनले बताए । स्वास्थ्य परीक्षणका लागि अस्पताल आएका ७० वर्षीय सुरेन्द्र बोहराले पनि टिकट प्रणालीले समस्या बढाएको बताए । ‘स्वास्थ्य बीमा भएका र नभएका सबैले एउटै ठाउँमा टिकट काट्नुपर्ने अबश्थाले भिड बढाएको बताउदै उनले बीमा सेवाग्राही, ज्येष्ठ नागरिक, महिला र अन्य बिरामीका लागि छुट्टाछुट्टै काउन्टरको ब्यावस्था गरिनु पर्ने बताए । सुदूरपश्चिम प्रदेशकै प्रमुख सरकारी स्वास्थ्य संस्था सेती प्रादेशिक अस्पतालमा दैनिक सयौँको संख्यामा बिरामी उपचार गर्न आउने गरेका छन ।
अस्पताल प्रशासनका अनुसार मासिक रूपमा बाह्य (ओपीडी) सेवामा २० हजार भन्दा बढी, अन्तरंग सेवामा १५ सय भन्दा बढी, आकस्मिक सेवामा १५ सय भन्दा बढी र सामाजिक सेवा इकाइ मार्फत ६ सय भन्दा बढी सेवाग्राहीले सेवा लिने गरेका छन् । सेवा लिनेको संख्या बढ्दै जाँदा व्यावस्थापन पक्ष सुधार हुन नसकेको सेवाग्राहीहरूले गुनासो गरेका छन । विशेषगरी टिकट वितरण प्रणाली, लाइन व्यवस्थापन, सूचना प्रवाह र सेवा पहुँचमा सुधार आवश्यक रहेको उनीहरूले बताएका छन ।
अस्पतालमा आउने अधिकांश बिरामीहरू ग्रामीण क्षेत्रबाट आउने भएकाले उनीहरू बिहानै देखि लाइनमा बस्न बाध्य हुने गरेका छन् । स्वास्थ्य सेवा संवेदनशील क्षेत्र भएकाले सानो ढिलाइले पनि बिरामीको अवस्थालाई गम्भीर बनाउन सक्ने भएको छ । टिकट वितरण प्रणालीलाई व्यवस्थित बनाउन डिजिटल प्रविधिको प्रयोग गर्न आवश्यक छ । अनलाइन टिकट, टोकन प्रणाली, मोबाइल एपमार्फत पूर्व–बुकिङ जस्ता उपाय अपनाउँदा भिड नियन्त्रण गर्न सकिने उनीहरूले बताएका छन ।
ज्येष्ठ नागरिक, गर्भवती महिला र बालबालिकाका लागि प्राथमिकता सेवा लागु गर्नुपर्ने उनीहरुले बताएका छन । त्यसैगरी अस्पताल प्रशासनले सीमित स्रोत र जनशक्तिका कारण समस्या समाधानमा चुनौती थपीएको जानकारी गराउदै सेवाग्राहीले तत्काल सुधारको अपेक्षा गर्ने गरेको जानकारी गराएको छ । स्थानीय सरकारले समेत यस विषयमा चासो दिनुपर्ने आवाज उठ्न थालेको छ । सुदूरपश्चिम प्रदेशको मुख्य अस्पताल भएकाले सेवाको स्तर सुधार गर्न आवश्यक देखिएको छ ।
हजारौँ सेवाग्राही दैनिक यस्तो समस्याबाट गुज्रिरहेका छन् । उनीहरूको एउटै अपेक्षा छिटो, सहज र व्यवस्थित स्वास्थ्य सेवा पाउनु पर्ने भएकाले समयमै सुधारका कामहरु गर्न जरुरी छ । त्यसैले सम्बन्धित निकायले यस्ता समस्यालाई गम्भीरतापूर्वक लिएर समाधानतर्फ अग्रसर हुन जरुरी छ । अस्पताल प्रति जनविश्वास बढाउन सक्ने गरी कामगर्न जरुरी छ ।
