हरेक बर्ष मार्च २१ का दिन विश्वभर मनाईने अन्र्तराष्ट्रिय जातिय विभेद उन्मूलन दिवस राज्य स्तरबाट मनाउन जरुरी छ । हरेक बर्ष मनाईने यो दिवस यस बर्ष खासै मनाईएको देखिएन । औपचारिकता मात्र पूरा गर्न केही संघ संस्थाहरुले कोठा भित्र मनाएका भए पनि खुल्ला रुपमा नमनाईनुले यस प्रतिको रुचि कम भएको देखिएको छ ।
काला र गोरा जातीका विचमा हुने भेदभाव अनि दास प्रथाका विरुद्धमा गरिएको आन्दोलनको सम्झनामा हरेक वर्षको मार्च २१ तारीखका दिन मनाईने जातीय भेदभाव विरुद्धको दिवसलाई राज्यले मनाउनु पर्ने अबश्थामा अहिले सम्बन्धीत पक्ष र समुदायले समेत मनाएको देखिएको छैन ।
सन् १९६० मा दक्षिण अफ्रिकामा मार्च २१ का दिन जातीय भेदभाव विरुद्ध निकालिएको शान्तीपूर्ण ¥र्यालीमा प्रहरीले अमानविय दमन गर्दै निशस्त्र ६० जनाको निर्मम हत्या गरेको संझनामा मनाईने जातीय भेदभाव विरुद्धको दिवसको महत्व सबैले बुझन जरुरी छ । संसार भरि विभिन्न ¥र्याली, जनचेतनामुलक कार्यक्रम अनि कार्यशाला गर्दै मनाईने दिवसको औचित्य सबैले बुझन जरुरी छ ।
दलित अधिकारका लागी स्थापना भएका गैरसरकारी संस्थाहरुले समेत यस बर्ष दिवसलाई नमनाउनु आफै प्रतिको धोका हो । रकम भए खर्च गर्नकै लागी गर्ने नभए चुप लागेर बस्ने संस्कार राम्रो होईन । यसलाई बदल्न आवश्यक छ । जातीय विभेदले आज पनि जरो गाडेर वसेको छ । जातीय विभेदकै कारण दलित समुदायले बर्षौ बर्ष देखि अपमान सहनु परेको छ ।
नेपालको एकीकरण पछी तयार गरिएको जातीय संरचना भयाबह बन्दै गएको छ । यस्तो अबश्थामा यो दिवस राज्यले मनाउनु पर्छ भनेर आवाज बुलन्द गर्नु पर्ने अबश्थामा आफैले यसको महत्व नबुझनु दुखद विषय हो । जातीय उत्पीडनका श्रृखंलाहरु बढ्दै गएको अबश्थामा सम्बन्धीत समुदायले गम्भिर हुन जरुरी छ । जातिय विभेद उन्मूलन दिवस राज्य स्तरबाटै मनाउन दबाब सृजना गर्न जरुरी छ । २१ मार्चको मर्मर महत्व बुझन जरुरी छ ।
