चैत्र ०४ धनगढी । कैलालीको बर्दगोरिया गाउँपालिका स्थित गौशालामा राखिएका सयौँ गाईको अवस्था दयनीय बनेको छ । पर्याप्त खाना र व्यवस्थापनको अभावमा गाईहरूको अवस्था दयनीय बनेको हो । जसले गर्दा गाईहरूको दैनिक मृत्यु समेत भइरहेको स्थानीयले बताएका छन् । केहि दिन अघि गौशालाको अवस्था झल्काउने भिडियो सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि यस विषयमा चासो बढेको छ ।
गौशालामा राखिएका गाईहरू अत्यन्त दुब्लो देखिने, खानाको अभाव हुने र उचित व्यवस्थापन नदेखिएको भन्दै स्थानीय तथा पशु अधिकारकर्मीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । बर्दगोरिया गाउँपालिकाका पशु शाखा प्रमुख जयप्रकाश कोइरालाले गौशालामा रहेका गाईहरूको हेरचाह मुख्य रूपमा चराइमा निर्भर रहेको बताए ।
गौशाला जंगल नजिकै भएकाले गोठालाहरूले बिहान गाईहरूलाई जंगलमा चराउन लैजाने र साँझ फर्काउने व्यवस्था गरिएको उनले बताए । अहिले हिउँदको समय भएकाले जंगलमा घाँस कम हुने र चिसोका कारण गाईहरू केही कमजोर देखिएको हुन सक्ने कोइरालाले बताए । ‘गौशाला जंगल नजिकै भएको बताउदै उनले गोठालाहरूले बिहान चराउन लैजाने गरेको बताए ।
हिउँदको समयमा घाँस कम पाइने भएकाले गाईहरू केही दुब्ला देखिएका हुन सक्ने उनले बताए । कोइरालाले गौशालामा ठूलो संख्यामा गाई भएकाले उपलब्ध बजेटले सबै व्यवस्थापन गर्न कठिन भइरहेको बताउदै व्यवस्थापनका लागि बजेट थप गर्ने भन्ने विषयमा हाल कुनै छलफल नभएको उनले जानकारी गराए ।
गौशाला सञ्चालक समितिका अध्यक्ष देव चौधरीले हाल गौशालामा करिब २ सय १५ वटा गाई भएको बताए । गौशालामा ६ जना कर्मचारी राखिएको बताउदै उनले तीमध्ये चार जना कर्मचारीले गाईहरूलाई जंगलमा चराउन लैजाने काम गर्ने र दुई जनाले गोठ सफा गर्ने र अन्य व्यवस्थापनको काम गर्ने गरेको बताए ।
गाउँपालिकाले गौशालाका लागि वार्षिक १० लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याएको भए पनि उक्त रकम कर्मचारीको तलबमै धेरै खर्च हने गरेको उनले बताए । खानापानीको व्यवस्थापन गर्न कठिन भइरहेको बताउदै चौधरीले विशेष गरी हिउँदको मौसममा घाँस कम हुने भएकाले गाईका लागि पराल र भुसको आवश्यकता बढ्ने भएकाले बजेट अभावले नियमित व्यवस्था गर्न कठिन भइरहेको बताए ।
त्यसैगरी गौशालाको भौतिक संरचना पनि निकै कमजोर अवस्थामा रहेको पाइएको छ । गोठका छाना पुराना र जीर्ण भएका कारण पानी पर्दा पानी चुहिने समस्या देखिएको गौशाला सञ्चालक समितिले जनाएको छ । छानोबाट पानी चुहिँदा गाईहरूलाई बस्न असहज हुने र गोठ भित्रको वातावरण पनि चिसो तथा फोहोर हुने गरेको छ ।
गौशाला सञ्चालक समितिका अध्यक्ष चौधरीले समस्याबारे गाउँपालिकालाई जानकारी गराइ सकिएको बताए । गाउँपालिकाबाट इन्जिनियरलाई बोलाएर गोठको संरचना निरीक्षण गराइएको र मर्मतका लागि आवश्यक लागतको प्रारम्भिक मापन पनि गरिएको उनले बताए ।
छानो मर्मत तथा संरचना सुधार गर्न बजेट आवश्यक भए पनि हाल उपलब्ध स्रोत सीमित भएकाले काम अघि बढाउन कठिन भइरहेको उनले बताए । भौतिक संरचना कमजोर हुँदा गाईहरूको स्वास्थ्यमा समेत असर पर्ने जोखिम देखिएको बताउदै उनले गौशाला व्यवस्थापन समितिले प्रदेश सरकारसँग पनि सहयोग मागेको बताए ।
ट्र्याक्टर–ट्रली र भुस काट्ने मेसिन उपलब्ध गराइदिन माग गरिए पनि हालसम्म कुनै सहयोग प्राप्त नभएको चौधरीले बताए ।
