फागुन ०३ धनगढी । कैलालीको चुरे गाउँपालिकाका पहिरो विश्थापीत परिवार जङ्गलमा बस्न बाध्य भएका छन । विसं २०७७ सालमा चुरे गाउँपालिका वडा नम्बर–४ को गौजनामा पहिरोले घर जग्गा बगाए पछि पहिरो विश्थापीत परिवार चुरे गाउँपालिका–४ कै पनेरुगडा स्थित जङ्गलमा बस्न बाध्य भएका हुन ।
पहिरोले चुरे गाउँपालिका वडा नम्बर–४ की वश्नादेवी महराको १६ रोपनी जमिन सहित घर र खेत बगाए पछि उनको पिरिवार विगत पाँच वर्षदेखि जङ्गलमा पालमुनी बस्दै आएको छ । विस्थापित भएपछि जङ्गलमा बस्दै आएको उनको परिवारलाई वन कार्यालयले हटाए पछि केही समय गौशालामा बस्नुपरेको उनले बताईन । त्यहाँबाट पनि हटाइए पछि फेरि पनेरुगडाकै जङ्गलमा फर्किएर बस्न बाध्य भएको विश्नादेवीले बताईन । घर नै नभएपछि जङ्गलमै बस्नुपर्ने बाध्यता आएको उनले बताईन ।
छोरी ठूलो भइसकेकाले जङ्गलमा बस्न असुरक्षित महसुस भएपछि छोरीलाई आफन्त कहाँ राखेर पढाइरहेको उनले बताईन । दुई छोरासँगै जङ्गलमै बसिरहेकी विश्नादेवीले श्रीमान् रोजगारीका लागि भारतमा रहेको बताईन । मजदूरी गरेर परिवारको जीविकोपार्जन गर्दै आएको उनले बताईन । भाडामा बस्ने क्षमता नभएकाले जङ्गलमै बस्दा बच्चाहरूको भविष्य जोखिममा पर्ने चिन्ताले सताउने गरेको उनले बताईन ।
बाघ र जङ्गली जनावरको डर हुने गरेको बताउदै उनले सामुदायिक वन समूहले अन्तै जान भन्दै आएको बताईन । ज्यान जोखिममा राखेर जंङगलमा बस्न रहर नभएको बताउदै उनले जाने ठाउँ कतै नभएकाले जान नसकेको बताईन । त्यसैगरी कमला रोका मगरको परिवार पनि २०७७ साल देखि पनेरुगडाकै जङ्गलमा पालमुनी जीवन बिताइरहेको छ । हावाहुरी चल्दा रूख ढल्छ कि भन्ने त्रास,राति जङ्गली जनावर आइपुग्छन् कि भन्ने डरैडरले दिन काट्नु परेको उनले बताईन । जाने ठाउँ कतै नभएकाले जान नसकेको बताईन ।
त्यसैगरी चुरे गाउँपालिका वडा नम्बर–६ का डबल बहादुर कार्की पनि पालमुनि बस्दै आएका छन् । सुरुमा विस्थापित परिवार धेरै भएको बताउदै उनले कतिपय रोजगारीका लागि भारत गएको र केही पहिरो गएको आफ्नै ठाउँतिर फर्किएर बसेको बताए । आफ्नो केही पनि नभएकाले कही नगयर बसिरहेको उनले बताए । पालिकाले बस्न भनेको भए पनि सुरक्षित र स्थायी बसोबासको कुनै सुनिश्चितता नभएको उनले बताएका छन ।
पनेरुगडामा मात्रै २५ भन्दा बढी परिवार पाल टाँगेर बसिरहेका छन् । चुरे गाउँपालिका वडा नम्बर–४ का वडाध्यक्ष चन्द्रबहादुर लामिछाने मगरले २०७७ सालको बाढी–पहिरो र अन्य दैवी प्रकोपका कारण विस्थापित १ सय १६ परिवार पनेरुगडा, टाँकगडा, बालुवागडा चुरे गाउँपालीका वडा नम्बर–१ को खामाहाले र खानीडाँडा लगायत क्षेत्रमा अस्थायी रूपमा बसोबास गर्दै आएको बताए । सुरुमा घरबारबिहीन भन्दै करिब सात सय परिवार वन क्षेत्रमा बसेको देखिए पनि गाउँपालिकाको छानविन पछि १ सय १६ परिवार मात्रै पूर्ण रूपमा घरबारविहीन पाइएको उनले जानकारी गराए ।
वन कार्यालयले २०७९ सालमा अतिक्रमण भन्दै धेरैलाई हटाए पनि वास्तविक पीडित भने अझै जङ्गलमै बस्न बाध्य भएको बताउदै वडाध्यक्ष लामिछाने मगरले विस्थापितहरूको समस्या गम्भीर भएको बताए । स्थानीय तहसँग उनीहरूलाई तत्काल व्यवस्थापन गर्न आफ्नै जमिन नभएको बताउदै उनले वन कार्यालयले हटाउन खोजे पनि उनीहरूको जाने ठाउँ नभएकाले जोखिमपूर्ण अवस्थामा बस्न बाध्य भएको बताए ।
उनीहरुका बालबालिका गौरीगङ्गा नगरपालिका वडा नम्बर–३ मा रहेको शिव नमुना आधारभूत विद्यालयमा पढ्न जाने गरेको उनले बताए । कक्षा ६ मा अध्ययनरत दीपेन्द्र महराले वर्षाको समयमा बाढी आएपछि विद्यालय जान नसकिने बताए । त्यसैगरी कक्षा ७ मा अध्ययनरत रमेश बहादुर महराले बिहानको समयमा स्कुल लाग्दा अभिभावकहरूले आधा बाटोसम्म पुर्याउन जाने गरेको बताए ।
