फागुन ०१ कञ्चनपुर । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा कञ्चनपुरका तीन वटै निर्वाचन क्षेत्रका उम्मेदवारले सामाजिक सञ्जाल तथा ‘डिजिटल प्लेटफर्म’ लाई चुनावी प्रचार प्रसारको मुख्य साधनका रूपमा प्रयोग गर्न थालेका छन् । छोटो समयमा धेरै मतदातासम्म सन्देश पुर्याउन सकिने प्रभावकारी माध्यमका रूपमा टिकटक, फेसबुक, ट्विटर एक्स लगायतका प्लेटफर्मलाई उम्मेदवारहरूले प्रचार प्रसारको मुख्य साधनका रूपमा प्रयोग गर्न थालेका हुन् ।
तत्कालीन झलारी गाउँविकास समितिका अध्यक्ष टेकबहादुर हमालले सामाजिक सञ्जाल नागरिकका लागि अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको प्रयोग, सार्वजनिक बहसमा सहभागिता तथा सरकारलाई जबाफदेही बनाउन दबाब सिर्जना गर्ने महत्वपूर्ण मञ्चका रूपमा स्थापित हुँदै गएको बताए । पहिलेका जमाना जस्तो माइकिङ गर्ने, भित्तेलेखन गर्ने र पर्चा–पम्पलेट वितरण गर्ने, जताततै टाँस्ने कार्य हुने गरेको बताउदै उनले अहिलेको निर्वाचनमा खासै पहिलाको जस्तो नभएको बताए ।
’अधिकांश उम्मेदवारले डिजिटल प्लेटफर्मलाई चुनावी प्रचारको प्रमुख माध्यम बनाएको उनले बताए । उम्मेदवार घरदैलोमा प्रत्यक्ष नपुगे पनि सामाजिक सञ्जाल मार्फत मतदाताले उनीहरुको प्रतिबद्धता र एजेण्डाबारे मोबाइलमै जानकारी पाउन थालेको उनले बताए । सामाजिक सम्बन्ध विस्तार देखि उद्यमशीलता र डिजिटल अर्थतन्त्र सम्मका गतिविधि सामाजिक सञ्जाल मार्फत सञ्चालन भइरहेको उनले बताए । कञ्चनपुरका उम्मेदवारहरूले आफ्नो चुनावी अभियान डिजिटल माध्यममा केन्द्रित गरेको उनले बताए । यसले चुनावी प्रचार प्रसार खर्चलाई मितव्ययी बनाउन सहयोग पुगेको उनले बताए ।
जिल्लाका निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १, २ र ३ मा उम्मेदवारी दिएका अधिकांश दल तथा स्वतन्त्र उम्मेदवारले दैनिक कार्यक्रम, घरदैलो भेटघाट, कार्यकर्ता भेला, अन्तरक्रिया तथा सभाका गतिविधि सामाजिक सञ्जाल मार्फत सार्वजनिक गरिरहेको उनले बताए । त्यसैगरी पूर्व शिक्षक राजबहादुर साउदले समय र स्रोतको सीमितताका कारण सबै उम्मेदवार मतदाताको घरदैलोमा पुग्न नसक्ने भएकाले डिजिटल प्लेटफर्म प्रचार प्रसारको वैकल्पिक र प्रभावकारी साधन बनेको बताए ।
उम्मेदवारले घोषणा पत्रका मुख्य बुँदा, विकासका एजेण्डा तथा प्राथमिकताका विषयलाई भिडियो, पोस्टर, प्रत्यक्ष प्रसारण लाइभ र सन्देश मार्फत सामाजिक सञ्जालमा प्रस्तुत गरिरहेको उनले बताए । ’विशेषगरी युवावर्गलाई लक्षित गरी छोटा भिडियो सामग्री निर्माण गरेर टिकटक र फेसबुक रिल्स मार्फत प्रचार गर्ने प्रवृत्ति बढेको साउदले बताए । नेपाली काँग्रेसका प्रचार प्रसार समितिका सदस्य तथा प्रदेश (ख)का सह सचिव हबलदार चौधरीले सामाजिक सञ्जाल मार्फत कम खर्चमा बढी मतदाता सम्म पुग्न सकिने भएकाले डिजिटल प्रचारलाई प्राथमिकता दिइएको बताए ।
’परम्परागत सभा–जुलुस र घरदैलो कार्यक्रम आवश्यक भए पनि सबै ठाउँमा एकैपटक थोरै समयमा पुग्न सम्भव नहुने बताउदै उनले सामाजिक सञ्जाल मार्फत एकै सामग्री हजारौँ मतदाता सम्म तत्कालै पुर्याउन सकिने बताए । त्यसैले सामाजिक सञ्जालको प्रयोगलाई प्रचार प्रसारका कार्यमा जोड दिएको उनले बताए । सामाजिक सञ्जालले उम्मेदवार र मतदाताबीच प्रत्यक्ष अन्तरक्रिया गर्ने अवसर पनि प्रदान गरेको उनले बताए । मतदाताले टिप्पणी, सन्देश वा लाइभ कार्यक्रममा प्रश्न राखेर जिज्ञासा व्यक्त गर्ने गरेको बताउदै उनले उम्मेदवारहरूले त्यसको जवाफ दिँदै आफ्ना योजना स्पष्ट पार्ने गरेको बताए । यसले चुनावी बहसलाई थप खुला र सहभागितामूलक बनाएको उनले बताए ।
सामाजिक सञ्जालको प्रयोगसँगै चुनौती पनि देखिएका छन् । भ्रामक सूचना, अपुष्ट सामग्री र प्रतिस्पर्धीविरुद्ध नकारात्मक प्रचार हुनसक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै निर्वाचन कार्यालयले आचारसंहिता पालना गर्न सचेत गराउँदै आएको छ । सामाजिक सञ्जाल अहिले मनोरञ्जनको माध्यम मात्र नभइ राजनीतिक, सामाजिक तथा आर्थिक गतिविधिको सशक्त प्लेटफर्मका रूपमा स्थापित भइसकेको छ । विशेषगरी, सहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने युवा तथा डिजिटल पहुँच भएका मतदातासम्म सन्देश पु¥याउन यो प्रभावकारी माध्यम बनेको छ ।
कञ्चनपुरका तीनवटै निर्वाचन क्षेत्रमा ५५ जना उम्मेदवार चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । तीमध्ये धेरैले आफ्ना आधिकारिक फेसबुक पेज, टिकटक एकाउन्ट र अन्य डिजिटल माध्यम सक्रिय बनाएका छन् । कतिपयले पेशेवर डिजिटल टोली गठन गरी सामग्री निर्माण र प्रचार रणनीति तय गरेका छन् भने केही उम्मेदवारले स्वयम् सामाजिक सञ्जाल मार्फत प्रत्यक्ष संवाद गरिरहेका छन् । डिजिटल प्रचार प्रसारको प्रभाव बढ्दै गए पनि ग्रामीण क्षेत्रमा प्रत्यक्ष भेटघाटको महत्व कायमै रहेको छ ।
त्यसैले उम्मेदवारहरूले भौतिक कार्यक्रम र डिजिटल प्रचारलाई सन्तुलित रूपमा अघि बढाइरहेका छन् । पारदर्शीता, जिम्मेवारी र आचारसंहिताको पालना गर्दै सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्न सके यसले लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई थप सुदृढ बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
