कार्तिक ३० दैलेख । दैलेखको नारायण नगरपालिकामा असिना पानीले पाक्नै लागेको धानबाली सखाप पारेको छ । कात्तिक तेस्रो साता आएको असिना पानीले पाक्नै लागेको धानबाली सखाप पारेको हो । वडा नम्बरनारायण नगरपालिका वडा नम्बर–४ की मनसरा कठायतले असिनापानीले धानबाली सखाप पारेको बताईन । धानबाली सखाप भए पछि वर्षभरिको गुजारा कसरी गर्ने भनेर चिन्ता लागेको उनले बताईन । यस वर्ष खेतमा दैलेखको चर्चित तथा रैथानी धान गुडे धान रोपेको बताउदै उनले अघिल्ला वर्षहरूमा अन्य जातका धान रोप्ने गरेको बताईन ।
नगरपालिकाको प्रोत्साहनमा उनले यस वर्ष गुडे धान रोपेको बताईन । उत्पादन राम्रै होला भन्ने सोचले स्थानीय रैथाने जातको धान रोपेको बताउदै उनले पाक्नै लागेका बेला असिनापानीले सखाप बनाएको बताईन । वर्षभरिलाई खाद्यान्नको जोहो कसरी गर्ने ? के खाने ? भन्ने चिन्ताले सताउन थालेको उनले बताईन । कठायत जस्तै नारायण नगरपालिका वडा नम्बर–१० का नरबहादुर सार्कीले पनि पाक्नै लागेको धानबाली असिनापानी नष्ट गरेको बताए ।
एक हेक्टर जमिनमा धान खेती गरेको बताउदै उनले स्थानीय रैथाने गुडे जातको धान रोपेको बताए । गुडे धान गाउँठाउँका लागि धेरै पुरानो धान भएको बताउदै उनले यसको स्वाद पनि मिठो हुने बताए । विकसित जातको धानहरू लगाउन छोडेर यस वर्ष गुडे धान रोपेको बताउदै उनले असिनापानीले खसाप बनाएको बताए । खेतमा परालबाहेक केही नभएको बताउदै उनले नारायण नगरपालिकाका १ सय ८१ किसानले लगाएको धानबाली पूर्ण रूपमा नष्ट भएको बताए ।
नारायण नगरपालीकाको वडा नम्बर ४, ५ र १० का किसानले ४४ हेक्टर क्षेत्रफलमा लगाएको धानबाली पूर्ण रूपमा नष्ट भएको नगरप्रमुख लोमन शर्माले बताए । नगरप्रमुख शर्माले कुल ८२ लाख २१ हजार रुपैयाँ बराबरको धानबाली असिनापानीले नष्ट गरेको बताए । धानबाली सहित किसानले लगाएको तरकारी र सुन्तलामा पनि क्षति पुगेको नगर प्रमुख शमाले बताए ।
त्यसैगरी किसानले लगाएको धानबाली पूर्ण रूपमा नष्ट भएपछि नारायण नगरपालिकाले क्षतिपूर्तिका लागि कर्णालीका मुख्यमन्त्री यामलाल कँडेलसमक्ष अनुरोधपत्र बुझाएको छ । नगरपालिकाले कात्तिक १९ गते परेको असिनाका कारण किसानको खेतबारीमा ठूलो क्षति पु¥याएकाले संघीय सरकारसँगको समन्वयमा प्रदेश सरकारमार्फत आवश्यक राहत उपलब्ध गराइदिन मुख्यमन्त्रीसँग माग गरेको हो ।
‘असिनाका कारण ८२ लाख २१ हजार रुपैयाँ बराबरको धान, तरकारी र सुन्तला बालीको क्षति हुन गई उक्त क्षेत्रमा ठूलो भोकमरीको अवस्था सिर्जना हुने भएकाले प्रदेश सरकार मार्फत संघीय सरकारसँगको समन्वयमा आवश्यक राहत उपलब्ध गराइदिनु हुन र कृषि तथा प्रकोप व्यवस्थापन क्षेत्रमा काम गर्ने दातृ निकायहरूलाई उक्त क्षेत्रमा राहतका कार्यक्रम सञ्चालनका लागि आवश्यक निर्देशन गरिदिन अनुरोध पत्रमा उल्लेख गरिएको छ ।
असिना पानीले क्षति पु¥याएको क्षेत्रका किसानको खेतमा पुगेर प्रदेश सरकारका मन्त्रीहरूले अनुगमन समेत गरेका छन् । कर्णाली प्रदेश सरकारका भूमि व्यवस्था तथा सहकारी मन्त्री विनोद कुमार शाह, सामाजिक विकासमन्त्री घनश्याम भण्डारीले किसानको खेतमा पुगेर अनुगमन गरेका हुन् । त्यसैगरी किसानले रोपेको धानबाली नष्ट भए पछि राहत उपलब्ध गराउन नगरपालिकाका जनप्रतिनिधिहरूले प्रदेश र संघीय सरकारसँग गुहार मागेका छन् ।
नगरपालिकाले कर्णालीका मुख्यमन्त्री यामलाल कँडेललाई किसानलाई राहत उपलब्ध गराइदिन अनुरोध गरेका छन् । नगरका मेयर लोमनले संघीय सरकारबाट किसानलाई राहत दिलाउन पहल गरिरहेको बताएका छन । किसानलाई ठूलो मर्का परेको छ, किसानलाई राहत उपलब्ध गराउन प्रदेश र संघीय सरकारलाई आग्रह गरेका छौं, क्षतिको विवरण सबै संकलन गरी फाइल बोकेर काठमाडौं आएको छु,’ नगरप्रमुख शर्माले भने ।
किसानहरूले पछिल्लो समयमा विकसित जातको धानबाली लगाउने गरेका थिए । यस वर्ष नगरपालिकाले स्थानीय रैथाने जातका धान बालीको खेती लगाउन प्रोत्साहन गरेर किसानले गुडे जातको धान रोपेको नगरप्रमुख शर्माले बताए । नगरपालिकाले प्रोत्साहन गरेर किसानले रैथाने गुडे धान रोपेको बताउदै नगरप्रमुख शर्माले अन्य जातको धान रोपेका किसानले धानबाली भित्र्याइसकेको बताए । उनले गुडे धान ढिलो पाक्ने भएकाले क्षती भएको बताए ।
