पौष ११ धनगढी । पछिल्लो समय काठका भाडाँ लोप हुने अवस्थामा पुगेका छन् । कुनै समय सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशका पहाडी जिल्लामा दैनिक जीवनमा अत्यधिक प्रयोग हुने काठका भाँडा हाल लोप हुने अवस्थामा पुगेका हुन् ।
विगतमा दैनिक प्रयोगमा अत्याधिक उपयोग हुने काठका भाँडा अहिले गाउँघरमै पाउन मुस्किल छ । आधुनिक प्लास्टिक तथा धातुका सामग्रीको प्रयोग बढेसँगै काठका भाँडाको व्यापार नहुँदा काठमा भाँडा बनाउने परम्परागत पेशा नै सङ्कटमा परेको छ । चदारा समुदायले पुस्तौँदेखि गर्दै आएको काठका भाँडा बनाउने ‘भाँडी’ पेशा अहिले अस्तित्व जोगाउन सङ्घर्षरत अवस्थामा पुगेको छ ।
मेहनत अनुसारको मूल्य नपाइनु, बजारको अभाव र सरकारी संरक्षण नहुँदा यो पेशाबाट गुजारा चलाउनै नसकिने अवस्था आएको काठका भाँडा बनाउने व्यवसायीहरूले दुखेसो गरेका छन । बडिमालिका नगरपालिका वडा नम्बर–५ का काठका भाँडा बनाउने व्यवसायी कृष्ण चदाराले यो पेशाबाट परिवार पाल्न मुस्किल भइसकेको बताए ।‘पहिले गाउँमा काठका भाँडाको निकै माग हुने गरेको भए पनि अहिले बनाएका भाँडा बेच्नै नसकिने बताए ।
पहिले काठबाट ठेकी, कचौरा, तुरी लगायतका सामग्री निर्माण गर्ने गरिएको बताउदै उनले गाउँघरमा यी भाँडाको प्रयोग व्यापक हुने गरेको बताए । त्यति बेला नगद भन्दा पनि अन्न लिने ‘बालिघरे प्रथा’ अन्तर्गत काठका भाँडा बनाए बाफत धान, गहुँ लगायत अन्न पाउने गरेको उनले बताए ।
अहिले त्यो अवस्था नरहेको उनले बताए । बालिघरे प्रथाको समयमा अत्याधिक प्रचलनमा रहेका काठमा भाँडा अहिले ओझेलमा परेको उनले बताए । बजारमा आधुनिक प्रविधिबाट बनेका प्लाष्टिक, स्टिल लगायतका भाँडाका कारण काठबाट बन्ने भाँडाहरु लोप हुन थालेको उनले बताए ।
