माघ ९ कञ्चनपुर
जंगली हात्तीले आतंक मचाउन थाले पछि कञ्चनपुरका आरक्ष विस्थापीत परिवारलाई ज्यान जोगाउन मुस्किल भएको छ । शुक्लाफाँटा आरक्ष विस्तारका क्रममा विस्थापीत भएका विस्थापीतहरु बस्दै आएको शिविरमा जंगली हात्तीले आतंक मच्चाउन थाले पछि विस्थापीत परिवारलाई ज्यान जोगाउन मुस्किल भएको हो ।
गत महिना ढक्का शिविरमा हात्तीको आक्रमणबाट ४५ वर्षीय खगिराज रानाको मृत्यु भए पछि स्थानिय झनै त्रसित बन्दै गएका छन ।
गत माघ १ गते कृष्णपुर नगरपालिकाको किचाईका २२ वर्षीय वीरू राना ससुरालीमा पाहुना आएको समयमा हात्तीको आक्रमणबाट घाइते भएर अहिले पनि उनको उपचार भइरहेको अबश्थामा जंगली हात्तीको बथानले बस्तिमा पसेर आतंक मचाउन थाले पछि उनिहरु चिन्तीत हुन थालेका छन । जंगली हात्तीको बथानले शिविरमा आतंक मचाउदै आए पछि डरले अनिँदोमै रात काट्नु पर्ने बाध्यता रहेको आरक्ष विस्थापीत नरपता साउदले जानकारी गराइन । जंगली हात्ती खानाको खोजीमा दैनिक शिविरमा आउने गरेको बताउदै उनले हात्ती शिविरमा छिरेको बारे जानकारी गराउन लागि पालैपालो पहरा दिने गरेको बताइन । कठयाङ्ग्रिँदो चिसोको समयमा पनि राति जाग्राम बस्दा धेरै जना बिरामी भइरकेको बताउदै उनले चिसोमा आगो ताप्न दाउरा चाहिने भए पनि निकुञ्ज सुरक्षार्थ खटिएका सुरक्षाकर्मीले ल्याउन नदिएको बताइन । शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्ज शुरक्षार्थ खटीएको नेपाली सेना र निकुञ्जका कर्मचारीले यस्तो चिसोका समयमा पनि दाउरा ल्याउन नदिएको नरपताले बताईन ।
चिसोमै रात काटदै आएको बताउदै उनले निकुञ्जमा भारतीय दुधुवा नेशनल पार्कबाट आउने हात्तीको बथान दिन प्रदिन बढ्दै गएको बताइन । शिविरमा आउने हात्तीको बथानले मानवीय क्षेती पु¥याउदै आएको बताउदै उनले भौतिक सम्रचना भत्काउनु का साथै खाद्य वस्तु खाएर बाली समेत नष्ट गर्ने गरेका कारण समस्या हुने गरेको उनले जानकारी गराईन । गत महिना हात्तीले झोपडी भत्काउँदा एक दर्जन परिवार प्लाष्टिमुनि रात काट्न विवश भएको आरक्ष पीडित जिल्ला संघर्ष समितिका सल्लाहकार संयोजक गोविन्द नेपालीले जानकारी गराए ।
निकुञ्जबाट आउने हात्तीले अन्नबाली सबै खाने गरेको बताउदै उनले अब ज्यान समेत लिन थाले पछि ज्यान जोगाउन समस्या भचएको बताए । हात्तीले झोपडी भत्काई त्यसभित्र राखेको खाद्यान्न सबै खाएर सखाप पार्नुका साथै लगाउने , ओढ्ने विच्छ्याउने कपडा, भाँडाकुडा कामै नलाग्ने गरी नष्ट गर्ने गरेको नेपालीले जानकारी गराए ।
उनले कुनै पनि निकायबाट अहिले सम्म राहत पनि नपाएको बताउदै शिविर नजिकको स्थानीय तहमा राहत माग्न जाँदा आफ्नो क्षेत्र भित्र नभर्ईे निकुञ्ज भित्र पर्ने बताउदै टार्ने गरेको बताए । सरकारले आफूहरूलाई शरणार्थीलाई जस्तै व्यवहार गरेको बताउदै संघर्ष समितिका सल्लाहकार संयोजक नेपालीले जनगणनाका बेला पनि गणना गर्ने टोली शिविरमै नआएको बताए । शुक्लाफाँटा आरक्षबाट विस्थापीत भएको दुई दशक बितेको बताउदै उनले जंगली जनावरको आक्रमणको पीडा सहनुका साथै राज्यबाट उपेक्षित भएर बस्नु परेको बताए । उनले मानव अधिकार र मौलिक हकबाट बञ्चित गरिएको बताउदै जंगली जनावरबाट ज्यान जाँदा समेत सुरक्षाको उचित बन्दोबस्त नगरिएको जानकारी गराए । ज्यान जोखिममा राखेर निकुञ्जमा बस्ने रहर नभई बाध्यता भएको बताउदै नेपालीले आरक्ष विस्तार गर्ने क्रममा २०५८ सालमा विभिन्न ठाउँबाट विस्थापीत भएका विस्थापीत परिवारहरु ११ वटा शिविरमा बस्दै आएको बताए । उनले तीन वटा शिविर निकुञ्ज क्षेत्रमा पर्ने जानकारी गराउदै ढक्कामा ६ सय ४, तारापुरमा १ सय ५५ र बेलडाँडीको लल्लरे डाँडामा १३ परिवार गरी ७ सय ७२ परिवार निकुञ्ज क्षेत्रमा बस्दै आएको बताए ।